Egungo erronka ekonomiko eta geopolitikoen aurrean, sektore publikoaren eta pribatuaren arteko elkarlanak alternatiba izateari uzten dio, “behar” bihurtzeko. Hala planteatu du Ogasun eta Finantzetako sailburu Noël d ‘Anjouk Ekonomistak Foroan. Bertan, Eusko Jaurlaritzak Euskal Autonomia Erkidegoko produkzio-sarearen finantzaketa, berrikuntza eta lehiakortasuna indartzeko duen estrategiaren ildo nagusiak nabarmendu ditu.
Ezegonkortasun geopolitikoak, finantza-aldakortasunak eta kredituaren garestitzeak markatutako nazioarteko testuinguru batean, d ‘Anjouk nabarmendu du Euskal Autonomia Erkidegoak Europako gainerako herrialdeekin komunak diren erronkei aurre egin behar diela —trantsizio energetikoa, digitalizazioa eta auto-babes estrategikoa—, baina, era berean, «oinarri industrial sendoa» duela, bere lehiakortasuna mantentzeko eta hobetzeko eraldatu behar den oinarria.
Sailburuak Finantzen Euskal Institutuaren zeregina jarri du adibide gisa, funtsezko tresna publiko gisa enpresei sendotze-, nazioartekotze- eta berrikuntza-prozesuetan laguntzeko; hala, FEIren eskutik iritsi diren azken bi mugarriak ekarri ditu gogora.
- Euskal Finantza Aliantza (2025eko martxoa): Eusko Jaurlaritzaren eta bederatzi finantza-erakunderen arteko lankidetza-protokoloa, esfortzuak koordinatzeko, baliabideak optimizatzeko eta enpresa-sarearen beharretara egokitutako finantza-tresnak emateko.
- “Euskadi Eraldatuz 2030” Inbertsio Eraldatuen Plana (2025eko urrian aurkeztua): plan horrek enpresei eta proiektuei tresnak ematen dizkie eraldaketa digitala, deskarbonizazioa eta giza kapitalaren garapena bultzatzeko. Estrategia publikoa gutxi gorabehera 1:3 proportzioan inbertsio pribatua mobilizatzeko diseinatuta dago, nazioarteko jardunbide egokien gomendioei jarraituz.
D’Anjouren arabera, “kontua ez da ekimen pribatua ordezkatzea, baizik eta hura osatzea eta interes orokorraren mesedetan proiektu estrategikoen katalizatzaile gisa jardutea”. Helburua da enpresa sendoak, berritzaileak eta lurraldearekin konprometituak sustatzea, Euskal Autonomia Erkidegoa erreferentzia izan dadin Europako berrindustrializazio berrian —garbiagoa, adimentsuagoa eta erresilienteagoa—.
Finantza-tresna arinak eta malguak
Sailburuak azpimarratu du beharrezkoa dela finantza-tresna arin eta malguak diseinatzea, kredituak baldintza lehiakorretan eskuratzeko eta inbertsio eraldatzaileak babesteko. Gainera, etorkizun ekonomiko eta fiskalari eragiten dioten nazioarteko eta Europako arauak definitzen diren guneetan, Euskal Autonomia Erkidegoaren parte-hartze aktiboaren garrantzia azpimarratu du.
“Ez gara finantzaketaz bakarrik ari: herrialde-ikuspegiaz ere ari gara”, esan du d’Anjouk. Hala, eragile ekonomiko, sozial eta finantzarioen inplikazioa eskatu du, tokiko indarguneak Europan abantaila estrategiko bihurtzeko.
Ogasun eta Finantzetako sailburuak bere hitzak testuinguruan kokatu ditu, eta azpimarratu du egungo ziklo ekonomikoak “finantza-tresna arinagoak eta sortzaileagoak” eskatzen dituela enpresek digitalizazioan, teknologian eta deskarbonizazioan inbertsioak egin ditzaten, esparru horietan lehia globala gero eta handiagoa baita. Azpimarratu duen bezala, Euskal Autonomia Erkidegoak oinarri industrial sendoa eta gaitasun teknologiko gero eta handiagoa ditu, baina “jada ez da nahikoa daukagunari eustea: jauzi kualitatibo bat eman behar dugu baliabideak mugiaraziz, talentua erakarriz eta benetako eragina duten proiektuak babestuz”. Horren harira, azpimarratu du lankidetza publiko-pribatua dela gaitasun horiek abantaila lehiakor eta estrategiko bihurtzeko aukera ematen duen mekanismoa, era horretan Europako berrindustrializazio berriaren buru izateko.
Bere hitzaldiaren beste une batean, d’Anjouk erronka partekatzeko beharra azpimarratu du, euskal ekonomia indartzeak dakarren erronka ezin baita soilik ekintza publikotik jorratu. “Ardura, anbizioa eta denboran jarraipena duen konpromisoa eskatzen duen herri ikuspegiaz ari gara”, adierazi du. Instituzio, finantza-erakunde, enpresa eta gizarte-eragileen arteko baturak produkzio-eredu berritzaileagoa, jasangarriagoa eta lurraldean errotuagoa finkatzea ahalbidetuko duela azpimarratu du.
