- Laguntzari esker, duela hamarkada batzuetatik hutsik dagoen eraikin bat erosi ahal izango du Udalak, Txonta berroneratzeko funtsezko erabilera emateko
- Etxebizitza babestu berrientzako aparkalekuak egiteko erabiliko da eraikina
- Auzoaren eraldaketa-proiektu handiaren ekonomia- eta ingurumen-jasangarritasuna indartuko du operazioak
Eusko Jaurlaritzak Gobernu Kontseiluan onartu du Eibarko Udalari milioi bat euroko zuzeneko dirulaguntza ematea, Txonta kaleko 32. zenbakian dagoen Ugartetxea eraikina erosteko. Inbertsioaren bidez, eraikin hori —duela hamarkada batzuk eraiki zenetik hutsik egon da— Txonta auzoaren berroneratze integralaren esparruan proiektatutako 200 etxebizitza babestu berrientzako aparkaleku gisa egokituko da.
Operazio hori bultzada berria da Eusko Jaurlaritzaren eta Eibarko Udalaren arteko estrategia bateratuaren baitan, Eibarko auzo historiko hori sakon eraldatzeko, eta bizitegi-ingurune jasangarriagoa, kohesionatuagoa eta egungo beharretara egokituagoa bihurtzeko.
Ugartetxea eraikina duela hamarkada batzuk eraiki zen, baina ez da inoiz jarduerarik egin bertan. Etxebizitza horiek erosita eta egokituta, hutsik dagoen espazio horri irteera erabilgarria eman ahal izango zaio, eta, hala, hirigintza-inpaktu berriak saihestuko dira eta irtenbide eraginkorra emango zaio etorkizuneko etxebizitza babestuei aparkaleku-plazak emateko erronkari. “Funtsezko elementua da proiektuaren bideragarritasun ekonomikoa, funtzionala eta ingurumenekoa bermatzeko”, dio dokumentazio ofizialak.
Udala, gainera, Hiri Antolamendurako Plan Orokorraren (HAPO) aldaketa puntualean lanean ari da gaur egun. Plan hori 2025eko maiatzean onartu zen behin-behinean, eta horren bidez eraikiko dira Etxebizitza eta Hiri Agenda Sailarekin dagoeneko hitzartuta dauden 200 etxebizitza babestuak. Hortaz, Opengela proiektuaren bidez auzoan egindako birgaitze-bultzada handiari gehituko zaio, eta dagoeneko 17 jabekide-komunitate dira onuradunak.
Segurtasun juridikoa, kontrola eta eraginkortasuna bermatzeko dirulaguntza
Dirulaguntza zuzena eta koiunturala da, eta Dirulaguntzen Araubideari buruzko 20/2023 Legearen arabera arautzen da. Bertan jasotzen da zehatz egikaritzeko eta kontrolatzeko prozedura. Eraikina erosteko gehieneko epea 2025eko abenduaren 31ra arte ezartzen du Eusko Jaurlaritzak, eta ordainketa-egutegi bat ezartzen du; aurrerakinak eta azken likidazioa konbinatzen ditu, funtsak behar bezala aplikatzen direla ziurtatzeko.
Lehenik eta behin, Eibarko Udalak 500.000 euroko aurrerapena jasoko du, laguntza formalki onartu ostean. Aurrerakin hori justifikatu egin beharko da, eraikinaren salerosketako agiria behar bezala erregistratuta aurkeztuta, operazioa osatzeko ezinbestekoa baita.
Bigarren ordainketa, gainerako zenbatekoari dagokiona, Udalak eraikina benetan erosi duela egiaztatzen duenean eta egiaztagiri ekonomiko guztiak aurkezten dituenean baino ez da egingo. Egiaztapen hori 2026ko urtarrilaren 15a baino lehen egin beharko da, udalaren kontu-hartzailetzako ziurtagiri baten bidez edo egindako kostuak egiaztatzen dituen figura baliokide baten bidez, bai eta erosketari lotutako faktura eta ordainagiriak ere.
Hitzarmenak espresuki ezartzen duenez, operazioaren behin betiko kostua aurreikusitakoa baino txikiagoa bada, dirulaguntza proportzionalki doituko da. Horrez gain, helburu bererako jasotako beste edozein laguntzaren berri eman beharko da, eta Eusko Jaurlaritzaren, Kontrol Ekonomikoko Bulegoaren eta Herri Kontuen Euskal Epaitegiaren kontrol ekonomikoko beharrezko jarduerak egingo ditu. Arau-esparru horrek bermatuko du Txontaren hiri-berroneratzera bideratutako euro bakoitzak eraginkortasun-, legezkotasun- eta gardentasun-irizpide zorrotzei eutsiko diela.
Laguntza hori ematea ez da gertaera isolatu bat, herri ikuspegi zabalago baten parte baizik. Hiri inklusiboagoak, seguruagoak, erresilienteagoak eta jasangarriagoak sustatzen dituen Euskadiko Hiri Agenda – Bultzatu 2050 ekimenaren helburuen barruan dago, eta Nazio Batuen Hiri Agenda Berriarekin eta Garapen Jasangarriko Helburuekin lerrokatuta, bereziki GJH 11rekin.
Egitasmoa zuzenean dago lotuta Bultzatu 2050eko hainbat lehentasunekin, besteak beste:
- Etxebizitzarako eskubidea eta oinarrizko ekipamenduak sustatzea, etxebizitza babestua eskuratzeko azpiegiturak bultzatuta.
- Hiri-berroneratze eta birgaitze jasangarria, lehendik dauden eraikinak berraktibatuta eta lurzoru-okupazio berriak saihestuta.
- Ingurumen-inpaktua murriztea, hutsik dagoen eraikina erabiltzen hasita eta energetikoki eraginkorrak diren etxebizitzei lotuta.
- Herritarrak, hiri-eraldaketaren erdigune, Txontan bizi direnen eta haien ingurune osoaren bizi-kalitatea hobetuko duen proiektu baten bidez.
Horrez gain, Debabarreneko LMAren Eskualdea Suspertzeko Plan Estrategikoaren (2024an onartua) baitakoa da jarduera. Plan horren helburua da bizitegi-ingurunearen kalitatea hobetuko duten, eskualdearen erakargarritasuna sustatuko duten eta ingurumen-, gizarte- eta hiri-erronkei erantzungo dieten hiri-berroneratzerako ereduetarantz egitea. Txonta auzoa, dituen ezaugarriengatik, plan honetan esku-hartzeko lehentasunezko espazioetako bat da.
Etxebizitza eta Hiri Agenda Sailaren arabera, Ugartetxea erostea eta eraldatzea jarduera eredugarria da: eraikin industrial bat berrerabiliko da, etxebizitza babestuaren proiektu handi bat osatuko du, jasangarritasuna sustatuko du eta auzoak modu integratuan birsortzeko euskal eredua indartu. Gainera, Opengela eredua Euskadin erreferente izatea sendotuko du.
