- EUDELek eta Etxebizitza eta Hiri Agenda Sailak prestakuntza eskaini diete EAEko udaletako ehun bat kargudunei, PNLk duen irismenean sakontzeko
- Etxebizitza sailak iragarri du 2026an hainbat proiektu pilotu jarriko dituela martxan, LMUko neurriak modu praktikoan aplikatu eta udalerrientzako erreferentzia izan daitezen. Oro har, proiektu horiek 1.000 etxebizitza babestu inguru mugiaraztea aurreikusten dute, dagoeneko identifikatuta dauden adibideekin, hala nola Portugaleteko 525 etxebizitzak, Legeak lurzoruak desblokeatzeko eta geldituta zeuden eragiketak aktibatzeko duen berehalako ahalmena erakusten baitute
- Denis Itxasok aurreratu duenez, martxoaren 2an mintegi bat egingo da Bilbon sustapen publikoetan jasodurako 6 proiektu pilotuak aurkezteko. Ekimen horren bidez Euskal Autonomia Erkidegoari «gehienez 2.000 zuzkidura-bizitoki berri ematea espero da, Alokabidek gaur egun lurralde osoan kudeatzen dituen 1.000 bizitokiei gehitzeko»
Eusko Jaurlaritzako Etxebizitza eta Hiri Agenda Sailak eta EUDELek Euskal Autonomia Erkidegoko alkateak eta zinegotziak bildu dituzte gaur Lakuan, Eusko Legebiltzarrak abenduaren 11n onartutako Etxebizitza, Lurzoru eta Hirigintza Arloko Premiazko Neurrien Legearen (PNL) hedapenari buruzko prestakuntza-saio batean. 100 bat udal-ordezkarik hartu dute parte. Helburua: arauak biltzen dituen tresna berriak modu praktiko eta koordinatuan helaraztea, udalaren hirigintza-plangintza bizkortzeko eta bereziki etxebizitzen —bereziki babestuak— ekoizpena maximizatzeko, bizitegi-tentsionamenduaren testuinguruan.
EUDELeko elkarteburu eta Derioko alkate Esther Apraizek eta Etxebizitza eta Hiri Agendako sailburu Denis Itxasok inauguratu dute jardunaldia. Bere hitzaldian, Etxebizitza eta Hiri Agendako sailburuak azpimarratu du PNL «bizitegi-premiari» erantzuteko eta etxebizitza babestuak eraikitzeko lurzoru kalifikatuen mobilizazioa urteetan moteldu duten oztopoak ezabatzeko sortu dela. «Lurzoruari eta Hirigintzari buruzko 2/2006 Legeak izugarri zailtzen du erantzun arin eta eraginkorrak ematea, eta erantzun mota hori da etxebizitza-premia duten pertsonek eskatzen digutena. Lurzoru bat garatzeko eta etxebizitza bat entregatzeko zortzi edo hamar urteko epeak, aipatu legearen esparruan ohikoak direnak, onartezinak dira argi eta garbi». Itxasok gogorarazi du PNLk, udalentzako hirigintza-prozeduretan eta -epeetan duen funtsezko eraginaz gain, zehapen-araubide bat jasotzen duela arau-hausteen eta iruzurraren aurrean, baita erabilera turistikoko etxebizitza berriak debekatzea ere eremu tentsionatuetan, Euskal Autonomia Erkidegoko erakunde guztiek lankidetzan aritu beharra azpimarratuz.
Bestalde, EUDELeko elkarteburuak azpimarratu du etxebizitza lehentasun komuna dela alkate guztientzat. Apraizek erantzunkidetasuna eta erakundeen arteko lankidetza eskatu du, baita udalerrien arteko elkarlana ere, «tokiko erantzuna» emateko aukera guztiak aprobetxatzeko. Ildo horretan, arau berriak «ez ditu egun batetik bestera etxebizitza-behar guztiak konponduko, baina gure hiri eta herrietako egoera hobetzen lagundu dezake», adierazi du. Hori dela eta, udalen lidergoan jarri du arreta, “tokiko ordezkariak gure bizilagunei benetako emaitzak eskaintzeko lehen erantzun-lerroa garela” azpimarratuz. Azkenik, Eudeleko elkarteburuak «udalerri aitzindarien» esperientzia nabarmendu du —hala nola, eremu tentsionatuen adierazpenak edo etxebizitza hutsen mobilizazioa—, erreferentzia gisa balio baitute eta lurralde osoan etxebizitzaren erronkari laguntzen baitiote.
Legea gauzatzeko hainbat proiektu pilotu: 1.000 BOE eta 250 zuzkidura-bizitoki
2026. urtearen hasieran sailak iragarri du hainbat proiektu pilotu egikarituko direla. Proiektu horiei esker, PNLren neurriak modu praktikoan aplikatu ahal izango dira eta udalerrientzat erreferentzia gisa balioko dute. Oro har, proiektu horiek 1.000 etxebizitza babestu inguru mugiaraztea aurreikusten dute, dagoeneko identifikatuta dauden adibideekin, hala nola Portugaleteko 525 etxebizitzak. Adibide horiek Legeak lurzoruak desblokeatzeko eta geldituta zeuden operazioak aktibatzeko duen berehalako ahalmena erakusten dute.
Aldi berean, Itxasok jakinarazi du Sailak dagoeneko jaso duela Sailaren beraren edo sozietate publikoen bizitegi-eraikinen inguruko sei “jasodura-proiekturen” diseinua. Proiektu horiek Vitoria-Gasteizen, Bilbon, Leioan, Arrasaten eta Mutrikun daude kokatuta, eta, lehen aurreikuspenaren arabera, 250 zuzkidura-bizitoki berri eraikiko dira. Ildo hori udal-izapideak errazteko PNLn berariaz jasotako hirigintza-formuletan oinarritzen da. Sailburuak aurreratu duenez, martxoaren 2an, astelehena, Bilbon, berariazko mintegi bat egingo da sustapen publikoetako jasodura-lanen sei proiektu pilotuak xehetasunez aurkezteko. Ekimen horren helburua da Euskal Autonomia Erkidegoan “2.000 zuzkidura-bizitoki berri” edukitzea, Alokabidek lurralde osoan kudeatzen dituen 1.000 bizitokiez gain.
Erakundeen arteko lankidetza, 2026 hedapenaren urtea izan dadin
Eusko Jaurlaritzaren eta udalen arteko lankidetzaren esparruan, Itxasok berretsi du «2025a legea onartu zen urtea izan bazen, 2026a legea benetan hedatuko den urtea» izan behar duela; hala, nabarmendu du udalek funtsezko zeregina dutela hirigintza-plangintzan eta etxebizitza eskuratzeko erronkari aurre egiteko irtenbideak abiaraztean.
Bestalde, EUDELeko elkarteburu Esther Apraizek nabarmendu du oso baliagarria dela udalek Legea segurtasun juridikoarekin eta anbizioarekin aplikatu ahal izatea, Eusko Jaurlaritzarekin eta gainerako eragileekin koordinatuta. Horrez gain, Apraizek azpimarratu du udalek etxebizitza publikoa ugaritzeko konpromisoa dutela, eta prozedura-hobekuntzak eta PNLren tresna berriak aprobetxatu behar dituztela, operazioak bizkortzeko eta hainbat tamaina eta premiatako udalerrietako bizitegi-tentsionamenduari erantzuteko.
Hurrengo urratsak: laguntza teknikoa eta bultzada ildo berriak
Etxebizitza eta Hiri Agenda Sailak adierazi duenez, proiektu pilotuen aplikazioarekin batera, udaletako talde teknikoekin koordinazioa indartzen jarraituko du, eta hedapena errazteko neurri osagarriak aztertuko ditu, prozeduren digitalizazioa bultzatzea eta PNLren aplikazioarekin lotutako udalei laguntza teknikoa emateko formulak aztertzea barne.
EUDELen bitartez, udalerrien kontsultak bideratuko dira eta prozedura eta proiektu pilotuetan ikasitakoa partekatuko da.
