OSAKIDETZAKO 2025EKO DOHAINTZEN ETA TRANSPLANTEEN BALANTZEA
- Iaz, Euskadin 144 herritarrek eman zituzten organoak hil ondoren, hau da, emaileen tasa milioi bat biztanleko 64,3koa da
- Transplante‑jarduerari dagokionez, Osakidetzak 2025ean 262 pertsonaren organo‑transplanteak kudeatu ditu Euskadin
Euskadik, 2025ean, milioi bat biztanleko 64,3 emaileko tasa lortu du (pmp), eta beste urte batez ere organo‑dohaintzaren arloan erreferente gisa sendotu da. Emaitzek %10eko igoera erakusten dute 2024arekin alderatuta, Estatuko emaileen batez bestekoaren gainetik (51,9 emaile pmp) eta Europako batezbestekoaren oso gainetik (24,7 emaile pmp). Emaitza horiek Osakidetza estatuko eta nazioarteko dohaintza‑sistemen artean erreferente gisa kokatzen dute berriro ere, azken sei urteetan izan duen goranzko joera berretsiz.
Iaz, Euskal Autonomia Erkidegoan 144 pertsonak eman zituzten organoak heriotzaren ondoren. Zirkulazio‑arazoengatik gertatutako heriotzaren ondorengo dohaintza —asistoliako dohaintza— nagusitu da (% 64,5), garun‑heriotzaren ondorengo dohaintza klasikoaren aurretik. Prozesu‑aldaketa horri esker, bizitzaren amaieran organoen eta ehunen dohaintza beren bizi‑ibilbidearen parte izan dadila erabakitzen duten pertsonak identifikatzeko aukera zabaldu da.
Organo-emailearen profila
Organo-emaile potentzialen profila aurreko urteetakoaren antzekoa da. Hala, trafiko-istripuetan hildako emaileak guztizkoaren % 4 baino ez dira. Emaileen heriotza-kausa nagusia istripu zerebrobaskularra izan da (% 44,4). Emaileen adinari dagokionez, % 60 inguruk 60 urte baino gehiago ditu, % 36k 70 urte baino gehiago eta % 3k 80 urte baino gehiago. EAEn 2025ean erregistratutako emailerik zaharrenak 83 urte zituen.
Transplante-jarduera
Transplante-jarduerari dagokionez, Osakidetzak, 2025ean, Euskadin 262 pertsonaren organo-transplanteak kudeatu ditu. Lortutako emaitzen artean, Gurutzetako Unibertsitate Ospitalean egindako 76 gibel-transplanteak eta 164 giltzurrun-transplanteak nabarmendu behar dira; biak dira Osakidetzan ibilbide luzeena duten transplante‑programak.
Bestalde, 2025ean zehar, Donostiako Unibertsitate Ospitaleak, hezur-muineko transplanteen erreferentziazko zentroak, 66 transplante alogeniko egin ditu (20 transplante ahaideen artean eta 46 transplante ahaidetasunik gabe). Datu horiek azken hiru urteetan jarduerak izan duen hazkunde iraunkorra berresten dute, eta zentroa erreferente bihurtzen dute penintsularen iparraldeko eremu osoan.
Iaz, hezurmuin-emaile izan zitezkeen 104 euskal herritar aurkitu ziren Hezurmuin Emaileen Espainiako Erregistroan.
Ehunak ematea eta transplantatzea: erronka berria
Orain, ehunen dohaintza eta transplantea Osakidetzako dohaintzak eta transplanteak koordinatzeko taldeen erronketako bat da, Euskadin transplantea jasotzen duten ehunka pertsonen bizi‑kalitatean duen eragin zuzenagatik.
Ehunak erauzteko akreditazioa duten Osakidetzako ospitaleen lankidetzari esker, aurten 225 kornea-emaile lortu dira Euskadin, bai eta ehun osteotendinosoen 90 emaile ere. Dohaintza horien bidez, transplanterako hezur-pieza eta tendoi asko lortzen dira.
Transfusio eta Giza Ehunen Euskal Zentroa (TGEEZ) (Galdakaoko Ospitalea) arduratzen da transplantatu beharreko ehunak biltegiratzeaz, prozesatzeaz eta banatzeaz.
