- Gune berrietara iritsiko da, hala nola katedral berrira, Koroatzearen elizara eta San Martin eta Angloko guneetara, deszentralizazioa sustatzeko, bai eta hiriko eremu berrietara heda dadin ere
- Bosgarren edizio honetako leloak, zeina baita «Batzen gaituen argia», argi arteak pertsonak, auzoak eta kulturak batzeko duen gaitasuna azpimarratzen du
- «The hive» izenekoak erleek pairatzen duten mehatxuaz ohartarazten du, «Embrace» delakoak gizakien arteko lotura ospatzen du, eta «Oh Lord» deritzonak Eguzkiarekin dugun harremana aztertzen du
- 100 proiektagailuk baino gehiagok argi sortak jaurtiko dituzte Santa Maria katedralaren erdiko nabeak dituen 50 metroetan zehar, eraikinaren formak zizelkatuz eta giza pertzepzioaren mugekin jolastuz
- «Beyond»ek 35 metroko argi eta soinu tunel batean sartuko du ikuslea, sentsazio dinamikoez gozatzeko.
Vitoria-Gasteizko Umbra Light Festival jaialdiak argitan murgiltzera gonbidatuko gaitu otsailaren 6tik 8ra, argia sentsazio eta ideien sortzaile gisa, 19 obra eta instalazioetako ibilbide baten bidez eraikinen fatxadetan, barnealdean eta kanpoaldean, eta espazio irekietan. Jaialdiaren bosgarren edizioak euskal hiriburua Espainiako eta nazioarteko argi artearen ardatz gisa finkatzen du, eta bere anbizioa erakusten du ibilbidea, ordutegiak eta lau kontinentetatik datozen sortzaileen kopurua handituz.
Vitoria-Gasteizko alkate Maider Etxebarriak, diputatu nagusiorde eta Enplegu, Merkataritza eta Turismo Saileko foru diputatu Cristina Gonzálezek, Turismo eta Merkataritzako sailburuorde Jakes Aguirrezabalek, Fundación Vital Fundazioko zuzendari Arantxa Ibáñez de Opacuak eta Umbra Light Festival jaialdiko zuzendari Carlos Torrijosek ibilbidea eta berrikuntza nagusiak aurkeztu dituzte gaur, Goiuri Jauregian egindako ekitaldi batean.
Umbra Light jaialdia ARGIA 3 kultura elkarteak antolatzen du, Arabako Foru Aldundiaren, Vitoria-Gasteizko Udalaren, Eusko Jaurlaritzaren eta Vital Fundazioaren laguntzarekin eta sustapenarekin, eta lau edizio soilik egin diren arren –2019ko otsailean, 2021eko azaroan, 2023ko otsailean eta 2025eko otsailean–, estatuko eta nazioarteko erreferente bihurtu da argi artearen eta estatuko eta nazioarteko argiztapen jaialdien arlo esperimental, teknologiko eta sozialean.
Umbra Light Festival jaialdiak hiria argi museo iragankor bihurtuko du hiru gauez, 19:00etatik 23:00etara ostiralean eta larunbatean, eta 22:00ak arte igandean, eta argiak hizkuntza komun eta tresna gisa jardungo du, hiri ingurunea berriz deskubritzeko. Edizio honen leloa «Batzen gaituen argia» izaki, argiak pertsonak, belaunaldiak, auzoak eta kulturak konektatzeko eta, aldi berean, jasangarritasuna eta komunitate interakzioa sustatzeko duen gaitasuna azpimarratzen du.
2026ko ibilbidearen elementu nagusiak Erdi Aroko almendra eta Vitoria-Gasteizko zabalgunea izango dira berriz ere, eta Espainia plaza, Probintzia plaza, Falerina lorategia eta Santa Maria katedrala bezalako agertoki ikonikoak lotzeko aukera izango du. Barrualdeko espazio batzuek ordutegia zabalduko dute, hala nola Europa Biltzar Jauregiak, Arte eta Lanbide Eskolak eta Arkabiak, zeina baita Fundación Vital Fundazioaren areto berria Foru Plazan.
Zientzia fikziotik erleen gaineko presiora
Umbraren bosgarren ediziorako hautatutako lanek hain ikuspegi ugari dituzte ezen, Octo (Salestarren Ikustaldiaren Monasterioa) lanean zirkuluan jarritako lanpara multzo batek sortzen duen zientzia fikziozko giroaren ikuslea, gero, Beamhacker/Josh McAuliffe-ren (Arte Ederren Museoa) The hive erleen mundura murgiltzen baita. Egile horrek intsektu horien garrantzia eta haiek aurre egin behar dieten klima eta animalia mehatxuak azpimarratzen ditu.
Hotaru Visual Guerrilla euskal ikus-entzunezkoen kolektiboaren Myceliumen ere badago natura. Artium museoaren fatxadaren gainean proiektatuko den lan bat da, mizelioaren lurpeko sarean inspiratua; Guillaume Marmin-en (Europa Biltzar Jauregia) Oh Lord ikus-entzunezko instalazioak, berriz, eguzki behaketaren datu baseak erabiltzen ditu eguzkiarekin dugun harremana aztertzeko argi sortak gauzatzen eta bultzatzen dituen gailu baten bidez.
Giza lankidetzari heltzen dio Embrace ikus-entzunezko instalazio interaktiboak, eta hori ere Beamhacker/Josh McAulifferena da, zeintzuek giza konexioa ospatzen baitute tamaina errealeko silueten zirkulu baten bidez, ukitzean argitzen direnak Falerinako Lorategietan instalatu ondoren.
Hainbat instalazio murgiltzailek dimentsio inguratzaile batean sartuko dute Umbrako publikoa, hala nola jaialdiaren leloari izenburua ematen dion lanak (Batzen gaituen argia), Arte eta Lanbide Eskolaren atarian, eta 1.3 seconds lanak, zeinak irudikatzen baitu zenbat denbora behar duen argiak Lurraren eta Ilargiaren artean bidaiatzeko, Santa Maria katedralaren erdiko nabeak dituen 50 metroetan zehar argi sortak igortzen dituzten 100 proiektagailu baino gehiagoren bidez.
Gainera, Playmodes-ena den eta Europa Biltzar Jauregian egongo den Beyond instalaziora doazenek 35 metroko murgiltze tunela igaro ahal izango dute, eta murgiltze esperientziaz gozatu. Olivier Ratsi artista bisual frantsesak ere giza pertzepzioa zalantzan jarriko du Negative Spacen (Arkabia. Vital Fundazioa). Murgiltzeko den bere ikus-entzunezko instalazioak argi eta laino aldakorrak dituen espazio batean kokatzen du ikuslea, eta horrek aldarazi egiten ditu hark espazioaz eta denboraz dituen erreferentzia puntuak.
Umbrako beste lan batzuen pizgarria dira geometria hutsa eta forma ugari sortzeko argien, koloreen eta soinuen jokoa, hala nola Collectif Scale-ren Flux lanarena, zeina Zulueta jauregiko lorategietan egongo baita: argi lerroak sortzen dituzten argi barrak, objektu organiko bat zizelkatzen dutenak, non koreografiak musikarekin hitz egiten baitu.
Nonotak Studio-k bere Satellites lanean argi zutoinak erabiltzen ditu, zeinak dantza moduko batean bilakatzen baitira irudi geometrikoak sortuz Marianisten ikastetxeko patioan, eta Javier Riera artista espainiarraren Ordena ikusezinaren oihartzunak lanak geometriaren eta ingurunearen arteko erlazioa aztertzen du Sortzez Garbiaren Konkatedralaren fatxada nagusiaren gaineko proiekzio batean. Udaletxearen fatxadan egingo den beste proiekzio batek (Argi istorioak) naturari, denborari eta etengabe eraldatzen ari den bizitzari buruz hausnartzeko aukera ematen du, koloreekin eta mugimenduen bidez.
Parker Heyl estatubatuarraren Jacoben horma lanaren ikusleek argi tapiz moduko eskultura bat aurkituko dute Eskoriatza Eskibel jauregian . Eta Iragate argia lanak, bestalde, omenaldia egiten dio Miguel Fisac arkitekto espainiarrari. Andra Mariaren Koroatzearen parrokiaren egilea da, eta hark argia elementu estruktural, emozional eta sinboliko gisa deskubritu zuen.
Azkenik, ezaugarri desberdinetako bi lan egingo dira Senda ibilbidean eta Floridako ibilbidean, arratsalde-gauean: Theatre Illuminier-en Farola bizidunek (The living lamp post) gogorarazten digutena da bizia hartzen duten eta ibiltarien arreta umorez erakartzen duten kaleko estatua horiek, eta Erresuma Batuko The Show Globe-ren Globoa ispilu mistikoa eta Globoa lore sorgindua barnean pertsonaia fantastikoak dituztela ibiliko dira joan-etorrian.
100.000 bisitari baino gehiago
Eusko Jaurlaritzak, Arabako Foru Aldundiak eta Vitoria-Gasteizko Udalak sustatzen dute Umbra Light Festival, Vital Fundazioaren laguntzarekin, eta ARGIA 3 Kultur Elkarteak antolatzen du. 2019an estreinatu zenetik, euskal hiriburuaren kultura eragile gisa eta hiria modu berri batean bizitzeko espazio gisa finkatu da, hiriarentzat kultura eta turismo ingurune garrantzitsu bihurtuta. Azken edizioetan 100.000 pertsona baino gehiago bertaratu dira.
Umbrak jasangarritasuna sustatzen du energetikoki arduratsuak diren instalazioen eta argiaren erabilera kontzientearen bidez, jaialdia berrikuntza artistikoaren eta ingurumen erantzukizunaren erreferente gisa finkatuta.
Informazio gehiago: https://umbrafestival.com/
