Joan den urtearen amaieran, 530.778 pentsiodun zeuden guztira Euskadin, hau da, 2024an baino 4.000 pentsiodunetik gora gehiago (+4.670). Hain zuzen, horixe da Gizarte Aurreikuspen Osagarriaren Behatokiak jasotako 2025eko Euskadiko pentsioen sistema publikoari buruzko balantzearen adierazleetako bat.
Pentsiodunen hazkunde hori enplegua indartzen ari den testuinguru batean gertatu da, baina pentsiodun bakoitzeko afiliatutako pertsonen ratioa bitik beherakoa da (1,94). Adierazle hori lan-merkatuaren dinamismoaren ondorioz egonkortzen ari den arren, sistemaren gaineko presioa markatzen jarraitzen du.
Gastu publikoaren terminoetan, Euskadiko pentsioak 13.198 milioi eurotara iritsi ziren 2025ean. Zenbateko horretan barne hartzen dira Gizarte Segurantzaren sistemak ordaindutako pentsio kontributiboak, hala nola erretiroa, alarguntza, ezintasun iraunkorra, zurztasuna eta familia-mesedea.
Prestazio moten araberako banaketan, erretiro-pentsioek nagusi izaten jarraitzen dute, pentsio guztien % 76 inguru baitira, eta ondoren alarguntza-pentsioak daude (% 15,9). Ezintasunaren eta zurztasunaren ondoriozko pentsioek eta familia-mesedeak osatzen dute mapa. Ehuneko txikiagokoak badira ere, garrantzizkoak dira gizarte-babeserako.
Zenbatekoei erreparatuta, Euskadik jarraitzen du Estatuko batez besteko pentsiorik handienak izaten. Erretiroko batez besteko pentsioa hilean 1.842 eurokoa da, eta batez besteko pentsio orokorra, berriz, 1.600 eurotik gorakoa. Horrez gain, erretiro-alta berrien batez besteko zenbatekoa txikiena baino nabarmen handiagoa da: 1.945 euro eta 1.642 euro, % 18,4ko aldea soldaten bilakaera eta kotizazio-aldi berrienak islatuta.
Datu horiek aldi bereko bi errealitate jasotzen dituzte: batetik, pentsio berriak handiagoak dira kotizazio-oinarri berrien hobekuntzak eta hobeto ordaindutako enpleguen kontzentrazio handiagoak eraginda; eta, bestetik, alten eta bajen arteko aldearen ondorioz, prestazioen nahikotasuna bermatuko duten politika aktiboei eutsi behar zaie, bereziki kolektibo zaurgarrienentzat.
Guztira 588.024 ordainpeko pentsio dira, prestazio motak eta pentsioen eta pentsiodunen arteko bikoiztasunak kontuan hartuta. Datu hori lagungarria da gastuaren eta kudeaketa administratiboaren benetako bolumena ulertzeko. Erretiroko 393.786 pentsio kontabilizatu dira eta 382.560 pentsiodun.
Eusko Jaurlaritzak, Finantza Politikako eta Gizarte Aurreikuspeneko Zuzendaritzaren bitartez, Euskal Autonomia Erkidegoko Gizarte Aurreikuspen Osagarriaren Behatokia jarri zuen abian 2022an, pentsioen eta aurreikuspen osagarriko sistemen, hala nola Borondatezko Gizarte Aurreikuspeneko Erakundeen, egoera monitorizatze eta aztertze aldera. Horren bidez, bilakaeraren ikuspegi globala bermatu nahi da, eragileen arteko hausnarketa sustatu nahi da eta aldaketak aurreikusi nahi dira. Horretarako, arreta jarriko zaie zahartzeari eta etorkizuneko pentsioen nahikotasunari, eta euskal pentsioen etorkizun hobe baterako informazioa eta hausnarketa sustatuko da.
