Euskadin alokairuko etxebizitza babestuen esleipenen % 84 NAN bidez identifikatutako eskatzaileei dagokie

0
  • 2025ean alokairuan esleitutako 1.473 etxebizitzetatik 1.237 Nortasun Agiri Nazionalarekin identifikatutako eskatzaileei egokitu zaizkie. Erositako etxebizitzen kasuan, kopuru horrek gora egin du eta esleipenen % 98 gainditu du, 1.483 espedienteetatik 1.454 espediente izan baitira
  • AIZ edo pasaporte bidez identifikatutako eskatzaileen kopuruak nabarmen egin du gora azken urteetan, baina kolektibo horri egindako esleipenek beheranzko bilakaera izan dute
  • Denis Itxaso sailburuak nabarmendu duenez, «datuak argiak dira eta errealitatean oinarritzen ez diren aurreiritziak desegiten laguntzen dute», eta azpimarratu du ez duela zentzurik «jatorriaren arabera pertsona batzuk beste batzuekin aurrez aurre jartzen saiatzen diren diskurtsoak elikatzea

Legebiltzarreko informazio-eskaera bati erantzunez Etxebizitza eta Hiri Agenda Sailak bidalitako datuek erakusten dutenez, Euskal AEko etxebizitza babestuen esleipenak NAN bidez identifikatutako eskatzaileei egokitzen zaizkie neurri handi batean, etxebizitza-eskaerak oso azkar gora egiten jarraitzen duen bitartean. 2025ean, alokairuan esleitutako etxebizitza babestuen % 84 NANa zuten espedienteei egokitu zitzaien (1.473 esleipenetatik 1.237), eta erosketaren kasuan, berriz, ehunekoa % 98 baino handiagoa izan zen (1.483 esleipenetatik 1.454). Hau da, 29 pertsona baino ez zituzten identifikatu AIZ bidez.

Denis Itxaso Etxebizitza eta Hiri Agenda sailburuak adierazi duenez, «datuak argiak dira eta errealitatean oinarritzen ez diren aurreiritziak desegiten laguntzen dute. Euskadiko etxebizitza babestu gehienak NAN duten pertsonei esleitzen zaizkie, irizpide objektibo eta gardenei jarraituz «. Zentzu horretan, azpimarratu duenez, «ez du zentzurik jatorriaren arabera pertsona batzuk beste batzuekin aurrez aurre jartzen saiatzen diren diskurtsoak elikatzea. Hori ez da arazoa, ezta konponbidea ere «. Horregatik, Itxasok defendatu duenez, «gure helburua beste bat da: aukera berdintasuna bermatzea eta gizarte kohesioa indartzea politika publiko sendo baten bidez».

Aldi berean, etxebizitza babestua eskuratzeko sistemaren gaineko presioak gora egiten jarraitzen du. 2022tik 2026ko maiatzera bitartean, Euskal AEn alokairuko etxebizitzaren eskatzaile gisa izena emandako pertsonen kopurua 57.804tik 85.487ra igaro zen, hau da, % 48 inguruko igoera. Aldi horretan bertan, AIZ edo pasaportea erabiliz izena eman zuten pertsonak 17.141etik 33.808ra igo ziren, lau urte lehenago baino ia bi aldiz gehiago.

Hala ere, eskariaren hazkunde horrek ez du ekarri esleipenak neurri berean haztea. Izan ere, 2022tik AIZ edo pasaporte bidez identifikatutako eskatzaileen kopurua % 97 hazi zen bitartean, kolektibo horri lotutako alokairuko etxebizitza babestuen esleipenak 697tik 236ra jaitsi ziren aldi berean.

Izena eman duten pertsona gehiago, sartzeko baldintza berak

Datuak, gainera, Etxebizitza Arloko Premiazko Neurriei buruzko Dekretuak sartutako arau-aldaketen testuinguruan interpretatu behar dira. Arau horrek eskatzaile berriek Etxebiden izena ematea erraztu du, eskatzaileen oinarri potentziala zabalduz. Hala ere, etxebizitza babestu bat eskuratzeko, araudiak ezarritako baldintzak betetzen jarraitu beharko da. Baldintza horien artean dago esleipen-prozeduretan parte hartu ahal izateko Euskal AEn gutxienez hiru urtez erroldatuta egon izana egiaztatzea. Horrela, eskatzaile gisa izena eman duten pertsonen kopuruaren bilakaerak ez du nahitaez esan nahi esleipendun izan daitezkeenen kopuruaren bilakaera baliokidea denik.

Testuinguru horretan, Itxasok gogorarazi du eskaeraren gorakadak, bereziki AIZ edo pasaportea duten pertsonen artean, ez dituela inola ere etxebizitza babestua eskuratzeko baldintzak aldatzen. «Izena ematea eskuragarriagoa da gaur egun, baina esleitzeko baldintza objektiboak bete behar dira. Ez dago lasterbiderik «. Halaber, ohartarazi du sistemaren funtzionamendua oinarririk gabe zalantzan jartzeak Euskadiko gizarte-kohesiorako tresna nagusietako bat ahultzea dakarrela, klase ertainen eta langileen egoitza-beharrei erantzuteko sortua. «Sistemari buruzko susmoa ereiten denean, zalantzan jartzen da funtsezko politika publiko batekiko konfiantza bermatzen eta higatzen duen aukera-berdintasuna».

Etxebizitza eta Hiri Agenda Sailak bidalitako informazioak berresten du Euskal AEn egindako etxebizitza babestuen esleipen gehienak NAN bidez identifikatutako eskatzaileei dagozkiela oraindik ere. Aldi berean, argi uzten du etxebizitza eskuragarrien eskaintza handitzen jarraitu behar dela, azken urteetan izandako eskariaren hazkunde nabarmenari erantzuteko. Itxasok azpimarratu duenez, «gizarte gisa dugun benetako erronka alokairuko etxebizitza babestuen parkea handitzen jarraitzea da, gero eta handiagoa den eskaerari erantzuteko, batez ere gazteen eta erdi-mailako langileen artean».

Eusko Jaurlaritzak Etxebiden izena emanda dauden pertsona guztientzako irizpide objektibo, garden eta baldintza beretan oinarritutako etxebizitza eskuratzeko sistema batekiko konpromisoari eusten dio. Era horretan, aukera-berdintasuna eta indarrean dagoen araudia betetzea bermatuko da.

Doikuntzak zuzkidura-bizitokietan, gazteen emantzipazioa indartzeko
Azkenik, Itxasok aurreratu du Sailak etxebizitza-politika publikoak hobetzen jarraitzeko borondatea duela, bere emantzipazio-funtzioa eta mugikortasun soziala indartzeko. Zehazki, gazteentzako zuzkidura-bizitokien programak doitzeko lanean ari direla iragarri du, txandakako izaera eta benetako emantzipaziorako orientazioa bermatzeko. «Programa horiek indartu nahi ditugu, beren funtzioa hobeto bete dezaten, eta ziurtatuko dugu esleipendunek gutxieneko diru-sarrera maila bat izango dutela — lanbide arteko gutxieneko soldataren baliokidea —, bizitza autonomoko proiektuetara benetan igarotzeko aukera emango duena». Azkenik, sailburuak azpimarratu du etxebizitza babestuak gehiengo sozialarentzako aukera- eta egonkortasun-gune izaten jarraitu behar duela, arau argietan, datu egiaztagarrietan eta bere tresnen etengabeko hobekuntzan oinarrituta.