- Nerea Melgosak gutun bana eman dizkie bi ministerioetako arduradun nagusiei, bi hilabete baino gehiago iraun duen isiltasunaren aurrean.
- Ongizate, Gazteria eta Erronka Demografikoaren Sailak salatu du Euskadik ezin duela parte hartu ez duen erabakien ondorioak kudeatzeko deia jaso
Eusko Jaurlaritzako Ongizate, Gazteria eta Erronka Demografikoaren sailburu Nerea Melgosak gutun bana eman dizkie Barne Ministerioko eta Inklusio, Gizarte Segurantza eta Migrazio Ministerioko arduradun gorenei. Gutun horietan, Migrazioari eta Asiloari buruzko Europako Itunaren aplikazioari buruzko informazio osoa, elkarrizketa erreala eta koordinazio eraginkorra eskatzen ditu.
Eusko Jaurlaritzak urrats hori eman du ministerio eskudunek bi hilabetez baino gehiagoz isiltasuna mantendu dutelako, nahiz eta informazioa, parte-hartzea eta plangintza partekatua behin eta berriz eskatu. Sailak uste du erantzunik ez emateak erakundeekiko errespetu falta dakarrela, eta, praktikan, administrazioek beren gain hartu beharko dituztela Europako esparru berriaren ondorio operatibo, sozial eta aurrekontuzkoen zati handi bat.
Gutunean gogorarazten denez, PEMA aplikatzen hasteak eragin zuzena izango du EAEko erakundeek hainbat arlotan dituzten eskumenetan, hala nola harreran, gizarte-babesean, integrazioan, haurtzaroan, osasunean, gizarte-zerbitzuetan eta bizikidetza komunitarioan. Era berean, azpimarratu du Itunaren ezarpenari ezin zaiola soilik heldu estatuko logika, logika juridiko edo politiko-administratibo batetik; aitzitik, lurralde-arkitektura argia, erantzunkidetasuna, finantzaketa nahikoa eta administrazio eskudunen parte-hartze eraginkorra eskatzen ditu.
«Eusko Jaurlaritzak ez du onartuko Euskadiri zuzenean eragiten dioten erabakien berri berandu, gaizki eta zeharka ematea. Ezin zaie erantzukidetasuna eskatu autonomia-erkidegoei, eta, aldi berean, informaziotik, plangintzatik eta erabakitik kanpo utzi», adierazi du Sailak.
Melgosa sailburuak bi ministerioei jakinaraziko die Euskadi Estatuaren Iparraldeko Muga gisa aitortu eta tratatu behar dela, ez salbuespen gisa, baizik eta lehendik dagoen errealitate instituzional, sozial eta lurralde-errealitate gisa. Irungo, Bidasoako, harrera-baliabideetako, Osakidetzako, gizarte-zerbitzuetako, foru-aldundietako, udaletako eta hirugarren sektoreko erakundeetako egoera ezin da Estatuko plangintzatik kanpo geratu.
Gainera, Eusko Jaurlaritzak azpimarratu du kezka nagusietako bat mugako prozeduretarako izendatutako instalazioei buruzko informaziorik ezarekin lotuta dagoela. Euskadiren kasuan, eskaera horrek itzulpen zehatz bat du: Gasteizko Arana zentroak edo PEMAren esparruan aktiba daitekeen beste edozein gailuk zer funtzio izango duen ofizialki, osorik eta aldez aurretik jakitea.
«Jakin behar dugu zer egingo den, nola egingo den, zer baliabiderekin, zer profilekin, zer egutegirekin, zer finantzaketarekin eta zer bermerekin. Ez da nahikoa erreferentzia partzialak egitea, ezta azalpen orokorrak ematea ere. Estatuaren barruan ezin da administrazio-kutxa beltzik egon», dio Eusko Jaurlaritzak helarazitako planteamenduak.
Gutunak ohartarazten du, halaber, Itunean aurreikusitako elkartasun malgua deiturikoak arrazoizko zalantzak sortzen dituela Estatuaren barruan nola itzuliko den zehazten ez bada: nork hartuko dituen bere gain zer erantzukizun, zer baliabide, zer bideratze-irizpide, zer finantzaketa eta zer parte-hartze autonomia-erkidegoen, kabildoen, aldundien, udalen eta hirugarren sektorearen artean.
Horregatik guztiagatik, Eusko Jaurlaritzak lan politiko eta teknikorako gune bat premiaz deitzeko eskatzen du, Espainiako Gobernuak PEMA ezartzeko duen estrategia osoa ezagutu, eskumen-, aurrekontu- eta eragiketa-inplikazioak ebaluatu eta lankidetza instituzionalerako mekanismo eraginkorrak adostu ahal izateko.
Gune horrek, gutxienez, honako hauek landu beharko ditu: autonomia-erkidegoek PEMA aplikatzeko duten zeregin zehatza; aldundien, udalen eta hirugarren sektorearen parte-hartzea; Euskadi Iparraldeko Muga gisa aitortzea; zerbitzu publikoetarako eta gizarte-erakundeetarako behar den finantzaketa; pertsona kalteberentzako bideratze- eta arreta-protokoloak; zentro, instalazio eta gailuei buruzko informazio zehatza; eta Europako elkartasun-mekanismoaren barne-itzulpena.
Halaber, Ongizate, Gazteria eta Erronka Demografikoaren Sailak berretsi du Espainiako Gobernuak Estatuko migraziorako egiturazko plan egonkor, integral eta partekatu bat bultzatu behar duela, migrazio-espektro osoari helduko diona: igarotzea, harrera, nazioarteko babesa, baimenak, inklusioa, adingabeak, bizikidetza, enplegua, etxebizitza, iparraldeko muga, muga atlantikoa eta mugaz gaindiko koordinazioa.
«PEMA ezin da bihurtu adabaki berri bat larrialdien segida baten barruan. Migrazioak aspaldi utzi zion koiunturazko errealitate izateari, eta erakundeen arteko egiturazko erantzun iraunkorra eta adostua eskatzen du», azpimarratu du Eusko Jaurlaritzak.
Nerea Melgosa sailburuak mezu argi bat helarazi die Barne eta Migrazioei: Euskadik konponbidearen parte izan nahi du, baina konponbidearen parte izateko informazioaren, plangintzaren eta erabakiaren parte izan behar du.
«Erakundeekiko errespetua ez da aldarrikatzen, praktikatu egiten da. Eta bi hilabete baino gehiago isildu ondoren, eska daitekeen gutxienekoa erantzun serioa, berehalakoa eta osoa da «, amaitu du Sailak.
