- Parte-hartze prozesuak errefuxiatuen, indarkeria matxistaren biktimen, etxerik gabeko pertsonen, adinekoen eta familia-erreferentziarik gabeko gazteen bizitoki-beharrak jorratzen ditu
- Diagnosiak eta jardunbide egokien mapak etxebizitza-formula berrietarantz aurrera egitea ahalbidetuko dute, laguntza eta lankidetza publiko-sozialarekin.
Eusko Jaurlaritzako Etxebizitza eta Hiri Agenda Sailak eta Sareen Sareak urtebete bete dute elkarrekin lan egiten, egoitza-politiketan Euskadiko Hirugarren Sektore Sozialeko erakundeek metatutako esperientzia eta ezagutza txertatzeko. Lankidetza bi aldeek partekatzen duten errealitate batetik abiatzen da: etxebizitza eskuratzeko edo horri eusteko zailtasunak larriagotu egiten dira bazterketa-egoerekin, familia-sarerik ezarekin, osasun-arazoekin, diskriminazioarekin, indarkeria matxistarekin, etxegabetasunarekin edo bizitza autonomoa garatzeko laguntza-premiarekin bat datozenean.
Lehen urte honetan, Sailak, Alokabidek eta Sareen Sareak entzuteko eta aztertzeko prozesu bat garatu dute, errefuxiatuen, indarkeria matxistaren biktimen, etxerik gabeko pertsonen, adinekoen, familia-erreferentziarik gabeko gazteen eta egoera bereziki ahulean dauden beste kolektibo batzuen etxebizitza-premiak ezagutzeko. Hirugarren Sektoreko sare eta erakundeekin saioak, erabiltzaileekin topaketak eta gizarte-erakundeei zuzendutako galdetegiak konbinatzen ditu lanak. Metodologia horri esker, erakundeen ikuspegia eta zailtasun horiei aurre egiten dietenen eta egunero laguntzen lan egiten dutenen esperientzia erka daitezke.
Prozesuan zehar hainbat gai jorratu dira, hala nola parke publikorako sarbidea, gizarte-zerbitzuekiko koordinazioa, errentamenduan laguntzea, etxebizitzaren galera prebenitzea, bizikidetza, bitartekaritza komunitarioa eta egoitza-konponbideak egoera pertsonal oso desberdinetara egokitzea.
Patricia Val Alokabideko zuzendari nagusiak azaldu duenez, «prozesuaren helburua da gizarte-erakundeek metatutako esperientzia jarduera-irizpide zehatz bihurtzea. Kontua ez da premiak identifikatzea soilik, baizik eta jakitea zer laguntzek funtzionatzen duten eta nola txerta daitezkeen egoitza-kudeaketan».
Denis Itxaso Etxebizitza eta Hiri Agenda sailburuak nabarmendu duenez, «gizarte-erakundeek zuzenean ezagutzen dituzte etxebizitza bazterketa-faktore bihur dezaketen egoerak. Esperientzia hori txertatzeak erabaki publikoak hobetzen ditu, eta aukera ematen digu erantzun hurbilagoak, espezializatuagoak eta eraginkorragoak eraikitzeko».
Egoitza-irtenbide berriak entzutea
Lankidetzari esker, bizitegi-premia nagusien diagnostikoa eta gizarte-erakundeek bultzatutako esperientzien eta jardunbide egokien mapa egin ahal izango dira. Aurreikuspenen arabera, bi lanak 2026ko bigarren seihilekoan amaituta egongo dira.
Helburua da identifikatzea zer problematika errepikatzen diren, zer kolektibok behar dituzten erantzun espezifikoak eta zer ekimen zabal, errepika edo txerta daitezkeen EAEko etxebizitza-sisteman.
Itxasoren ustez, «etxebizitza eskuragarria izateak egonkortasuna ematen du, baina pertsona jakin batzuek gizarte-laguntza, bitartekaritza, bizikidetzarako laguntzak edo beste zerbitzu publiko batzuekiko koordinazioa ere behar dute. Etxebizitzak autonomia berreskuratzeko eta bizi-proiektu bat garatzeko abiapuntua izan behar du». Lanari esker, lagundutako etxebizitza-formuletarantz aurrera egin ahal izango da, sarbide-prozedurak hobetuko dira eta Eusko Jaurlaritzaren, udalen, gizarte-zerbitzuen eta erakunde espezializatuen arteko koordinazioa indartuko da.
Hirugarren sektorearekiko aliantza egonkorra
Ekimena Etxebizitzaren aldeko 2022-2036 Itun Sozialaren barruan kokatzen da, eta Euskadiko Hirigintza eta Etxebizitza Foroak egindako gomendioekin lotzen da.
Identifikatutako ildoen artean dago irabazi-asmorik gabeko erakundeak garatzea, kolektibo kalteberentzat etxebizitza eskuragarriak erakartzeko, sustatzeko edo kudeatzeko gai direnak. 2026ko ekainaren 1ean, gainera, lankidetza publiko-sozialeko talde espezifiko bat sortzea onartu zen, formula horiek garatzen jarraitzeko.
«Hirugarren sektorea etxebizitza-politikaren egiturazko aliatua izan daiteke», defendatu du Itxasok. «Erakundeok erregulazioa, finantzaketa, parkea eta esku hartzeko gaitasuna ematen ditugu. Gizarte-erakundeek pertsonen hurbiltasuna, espezializazioa eta ezagutza batzen dituzte. Bi gaitasun horien konbinazioak irtenbide sendoagoak sor ditzake».
Lehen urte honetako balantzea baliagarria izango da metatutako ikaskuntzak ordenatzeko, antzemandako premia nagusiak baliozkotzeko eta neurri aplikagarri eta ebaluagarrietan oinarritutako lankidetza-fase berri bat bideratzeko.
