• Eusko Jaurlaritzak nazioarteko adituak, legelariak, erakundeak, unibertsitatea eta hirugarren sektorea bilduko ditu urriaren 8an eta 9an Euskalduna Jauregian, Atzerritartasun, Harrera eta Integrazio Zuzenbideari buruzko Nazioarteko I. Biltzarrean.
• Nerea Melgosa: «Etorkizuneko migrazio-politikak aztertzen ari diren lekuan egon nahi du Euskadik, esperientzia, proposamenak eta eredu propioa emanez».
• Kongresuak migrazioari eta asiloari, atzerritartasunari, eskubide eta berme juridikoei, enpleguari eta prestakuntzari, emakume migratuei, gizarteratzeari eta Euskadiko migrazio-kudeaketarako eskumen berriei buruzko Europako Ituna landuko du.
• Parte-hartzaileen artean daude Vienako ICMPDko eta Frantziako CNRSko adituak, Europako Batzordearen aholkularia asilo eta migrazio-politiketan, Konstituzio Auzitegiko magistratu bat, Arartekoaren bigarren ondokoa, unibertsitateetako ordezkariak, gizarte-erakundeak eta hainbat herrialdetako profesionalak.
• Urriaren 7an, Euskalduna Jauregian ere, gizarteratzeko eta integratzeko prozesu iraunkorrak finantzatzeko tresna publiko eta pribatu berriak aztertuko dira.
Euskadik ahots propioa izan nahi du gure garaiko eztabaida politiko, sozial eta juridiko handienetako batean. Bilbon urriaren 8an eta 9an Atzerritartasun, Harrera eta Integrazio Zuzenbideari buruzko Nazioarteko I. Biltzarra – Euskadi 2026 egingo da, Eusko Jaurlaritzako Ongizate, Gazteria eta Erronka Demografiko Sailak antolatua, «Etorkizunera begira/Mirando hacia el futuro» lelopean.
Nerea Melgosa Ongizate, Gazteria eta Erronka Demografikoko sailburuak, Xabier Legarreta Gazteria eta Erronka Demografikoko sailburuordearekin eta Ignacio Fariña Etorkinen Harrera eta Integrazioko zuzendariarekin batera, biltzarra aurkeztu du gaur, bi egunez Euskadi migrazio-politikak jasaten ari diren aldaketa sakonak aztertzeko nazioarteko topagune bilakatzeko helburua daukana.
Kongresua, gainera, une bereziki esanguratsuan dator. Migrazio eta Asilorako Europako Ituna 2026ko ekainaren 12tik aplikatzen da, eta esparru europar berri bat hedatzen du, besteak beste, harrerari, asilo-prozedurei, estatuen arteko elkartasunari, pertsona kalteberen babesari eta gizarteratzeari eragiten diena.
Europako egoera horri Atzerritarrei buruzko Erregelamendu berriaren aplikazioa eta ezohiko erregularizazio-prozesua gehitzen zaizkio, eta aldaketa horiek zuzeneko ondorioak izango dituzte harrerako eta integrazioko politiketan eta ibilbideetan datozen urteetan. Kongresua bera sortu da aldaketa horiek aztertzeko eta, batez ere, ezagutza partekatua administrazio eta organo eskudunei helaraz dakizkiekeen proposamen zehatz bihurtzeko.
«Ez dugu kongresu bat egin nahi migrazioaz urrutitik hitz egiteko. Euskadin entzutea, kontrastatzea, proposatzea eta erantzunak eraikitzen laguntzea nahi dugu. Harrera auzoetan, udalerrietan eta gure komunitateetan gertatzen da, nahiz eta hura baldintzatzen duten arau asko Madrilen edo Bruselan erabaki «, adierazi du Melgosak.
Euskadi: migrazio-errealitate estrukturala
Biltzarra euskal gizartearen eraldaketari berari ere zor zaio. Migrazioen eta Bizikidetzaren Ikuspegi Katedrak bildutako azken datuen arabera, Euskadin bizi diren 346.341 pertsona atzerrian jaiotakoak ziren 2026ko apirilaren 1ean, EAEko biztanleen % 15,4. Gainera, 2025ean, nazioarteko babeserako 7.048 eskaera erregistratu ziren Euskadin. «Migrazioa ez da egoeraren araberako kontua, ezta salbuespenezkoa ere. Garen Euskadiren parte da, eta, batez ere, izango garen Euskadiren parte», azpimarratu du sailburuak. Nazioarteko testuinguruak errealitate hori indartzen du. 2025aren amaieran, ACNURek 117,8 milioi pertsona desplazatu zituen indarrez munduan. Melgosaren ustez, dimentsio horrek behartzen du «bat-bateko erantzunak gainditzera eta migrazioari plangintzatik, eskubide eta betebeharretatik, bizikidetzatik eta erantzunkidetasunetik ekitera».
Harrera egiteko euskal modu bat
Euskadik esperientzia propioa izango du nazioarteko eztabaida honetan. Harrerarako Euskal Eredua berdintasunaren eta diskriminaziorik ezaren, herritartasunaren eta kulturartekotasunaren printzipioetan oinarritzen da, eta, bere garapen praktikoan, baliabideen eskala egokiaren, plangintzaren, erakundeen arteko koordinazioaren, Hirugarren Sektore Sozialaren parte-hartzearen, hurbiltasun komunitarioaren, bizikidetzaren eta laguntza integralaren aldeko apustua egiten du.
Euskadik Aholku Sareari dagozkion 40 puntu baino gehiago ditu, Bilboko Harreragunea dauka, asiloaren onuradun diren migratzaileak hartzeko prozesuaren autonomia-fasea kudeatzen du, Loturak programa (harrerarako herritarren sarea), Trapezistak programa (gazte migratzaileen eta familia-erreferenterik gabekoen helduarorako igarotze arrakastatsuak sustatzeko) eta harrerarako euskal ereduaren egituraren parte diren tresnak erakusten dituzten beste batzuk ere.
«Ez dugu esan nahi gauzak egiteko modu bakarra dagoenik. Baina Euskadik azal dezake zein den berea. Harrera hurbila, komunitarioa, koordinatua eta hasiera-hasieratik autonomiari eta pertsonen integrazioari lotua. Pilatutako ezagutza hori Europako eztabaidaren zerbitzura ere jarri nahi dugu «, azaldu du Melgosak.
Biltzarrak, hain zuzen ere, «Euskadin migrazioa kudeatzeko eskumen eta tresna berriak» jorratuko ditu, Juanjo Álvarez EHUko Nazioarteko Zuzenbide Pribatuko katedradunak, Eugenio Artetxe Gobernantza, Administrazio Digital eta Autogobernu Saileko kideak eta Gorka Moreno EHUko irakasleak parte hartuta.
Nazioarteko erreferenteak eta eztabaida handiak
Programak hainbat eremu eta herrialdetako adituak eta profesionalak bilduko ditu bi jardunalditan. Horien artean dago Alfred Woeger, Vienako International Centre for Migration Policy Development (ICMPD) zentroko Migrazio Politiken Unitateko proiektuen koordinatzaile seniorra, Migrazioaren eta Asiloaren Europako Ituna jorratuko duena.
Halaber, lehen egunean, Razan Ismail aholkularia izango dugu, Siriako jatorriko aktibista eta migrazio eta inklusio politiketan aditua. Europako Batzordeari migrazio eta asilo-politiken garapenean aholku ematen dion aditu-taldeko kide aktiboa da, eta, horrez gain, Asilorako Europar Batasunaren Agentziaren (EUAA) Kontsulta Foroko kidea eta ACNURekin kolaboratzailea da. Halaber, Kudwa Elkartearen sortzailea eta zuzendaria da. Elkarte hori migratzaileek eta errefuxiatuek kudeatzen dute, eta ahalduntzeko eta integratzeko kultura eta hezkuntza-programak eskaintzen ditu.
Ostiralean, migrazio-mugimenduei begirada globala eskainiko zaie Catherine Wihtol de Wenden Frantziako Centre National de la Recherche Scientifique (CNRS) zentroko ikerketa-zuzendari emerituarekin. Programan izango dira, halaber, Cesar Tolosa Konstituzio Auzitegiko magistratua, Patricia Barcena Arartekoaren Bigarren Albokoa, Atzerritartasun Zuzenbidean adituak, unibertsitateetako ordezkariak, gizarte-erakundeak, profesionalak eta nazioarteko integrazio-esperientziak.
Mahaietan eta tailerretan, besteak beste, gai hauek jorratuko dira: Migrazioari eta Asiloari buruzko Europako Ituna; atzerritartasunari buruzko legeriaren eztabaidak eta zailtasunak; prestakuntzaren, enpleguaren eta atzerritartasunaren arteko harremana; emakume migratuak genero-ikuspegi intersekzionaletik; berme juridikoak, administrazio-egoera edozein dela ere; laguntzeko eta integratzeko jardunbide egokiak; eta Euskadin migrazio-kudeaketarako beharrezkoak diren tresnak eta eskumenak. «Ez dugu soilik diagnostikoan geratu nahi. Eztabaidatik ekintzara igaro nahi dugu «, azpimarratu du Melgosak. Biltzarrak, horregatik, hitzaldiak eta mahaiak eta ondorioak eta proposamenak formulatzeko lan-espazioak uztartuko ditu.
Urriaren 7an: nola finantzatu gizarteratze iraunkorra
Nazioarteko programa egun bat lehenago hasiko da. Urriaren 7an, Euskalduna Jauregian, «Inklusioa finantzatzea. Integrazio jasangarrirako tresna eta aliantza berriak «, Kongresuaren atariko gisa sortutako tartea egongo da.
Jardunaldia gero eta garrantzitsuagoa den gai batetik abiatuko da: nola bermatu prestakuntza, gaitasunen onarpena, erregularizazioa, mugikortasuna, laguntza eta aukera profesionaletarako sarbidea eskatzen duten inklusio-ibilbideen jarraipena, finantzaketa publiko arrunta osa dezaketen tresnak aztertuz, baina ez ordeztu.
Egunean zehar, Europako bermeak, hezkuntza-finantzaketa, inpaktu-funtsak eta filantropia, lan-mugikortasuneko programen finantzaketa edo biztanleria migratzailearen finantza-inklusioa aztertuko dira, nazioarteko esperientziekin eta Euskadin aplikatzeko aukerekin batera. Programak, halaber, unibertsitate-ekosistemaren, Lanbide Heziketaren, gizarte-erakundeen eta eragile pribatuen parte-hartzea jasotzen du.
«Ondo hartzeak borondatea eskatzen du, baina baita plangintza, egiturak eta finantzaketa iraunkorra ere. Gizarte-politikan berritzeak esan nahi du galdetzea nola finantzatzen ditugun hobeto pertsona bati prestakuntza hartzeko, bere egoera erregularizatzeko, lan egiteko, modu autonomoan bizitzeko eta komunitateko kide izateko aukera ematen dizkioten ibilbideak «, amaitu du sailburuak.
Hiru eguneko ziklo honekin, Bilbok eta Euskadik migrazioen dimentsio globalaren eta lekuan bertan eraikitzen diren erantzunen arteko topagune bihurtu nahi dute, zuzenbidea, politika publikoak, ezagutza akademikoa, esperientzia soziala eta berrikuntza uztartuz.
Informazio gehiago: «Etorkizunera begira / Mirando hacia el futuro».
