- “Ibiliz egiten da bidea: laneko arriskuen prebentzioan genero ikuspegia txertatzeko urratsak emanez” jardunaldiak erakundeak, gizarte eragileak eta adituak bildu ditu esperientziak partekatzeko eta laneko arriskuen prebentzioan genero ikuspegia txertatzen aurrera egiteko
Genero ikuspegia lan arriskuen prebentzioan txertatzea bultzatu dute Osalanek, Ekonomia, Lan eta Enplegu Sailak eta Emakundek gaur, ostirala, Bilboko Euskalduna Jauregian antolatutako hiruko jardunaldi batekin. Inaugurazio ekitaldian elkartasun eta babes mezua helarazi zaie Urdako tren istripuko biktimen familiei eta zauritutako pertsonei.
Lourdes Íscar Osalaneko zuzendari nagusiak, Miren Elgarresta Emakundeko zuzendari nagusiak eta Elena Pérez Barredo Lan eta Gizarte Segurantza sailburuordeak egin dute irekiera instituzionala. Íscarrek adierazi duenez, “lan arriskuen prebentzioan genero ikuspegia txertatzea ez da baldintza formal bat betetzea, baizik eta emakumeei eta gizonei modu desberdinean eragiten dieten arriskuak identifikatzeko eta behar bezala kudeatzeko beharrezko baldintza bat”. Halaber, azpimarratu du erakundeen arteko lankidetzaren eta prestakuntza espezializatuaren garrantzia, “langile guztientzako lan ingurune seguruagoak, osasungarriagoak eta berdintasunezkoagoak” lortzeko funtsezko tresna gisa.
Lan eta Gizarte Segurantzako sailburuorde Elena Pérez Barredok, bestalde, nabarmendu du genero ikuspegia ez dela “laneko arriskuen prebentzioari atxikitako elementua; ezinbesteko tresna da arriskuak hobeto ulertzeko eta langileen osasuna hobeto babesteko”. Izan ere, gaineratu du aztertzen ez dena ez dela ikusten, eta ikusten ez dena “nekez” prebenitu daitekeela.
Ikuspegi hori Laneko Arriskuen Prebentzioan txertatzea lan ildo sendoa da Osalanentzat. 2014tik, erakundeak lankidetza estua du Emakunderekin, ikuspegi hori laneko segurtasunaren eta osasunaren kudeaketan txertatzeko prestakuntza, informazio, dibulgazio eta aholkularitza jarduerak koordinatzeko. Lan bateratu horren ondorioz, jardunaldi teknikoak, material espezializatuak, enpresentzako tresnak eta hainbat arlotako jarduerak garatu dira; hala nola, laneko sexu jazarpenaren eta sexuan oinarritutako jazarpenaren prebentzioari buruzkoak.
Era berean, Osalanek modu koordinatuan egiten du lan Euskadiko Lan Ikuskaritzarekin eta Ekonomia, Lan eta Enplegu Sailarekin, lan baldintzetan eta emakumeen eta gizonen arriskuekiko esposizioan dauden aldeak kontuan hartuko dituen prebentzioa sustatzeko, eta, horrela, lan osasunaren babes eraginkorragoa lortzen laguntzeko.
Erakundeen arteko lankidetza esparru horretan, Miren Elgarresta Emakunderen zuzendari nagusiak nabarmendu du Lan Ikuskaritzarekin eta Osalanekin egindako aliantza horrek “sexu jazarpenari eta sexuan oinarritutako jazarpenari modu integralean” heltzeko aukera ematen duela, baita “irizpide teknikoak bateratzeko” aukera ere, eta lagundu egiten duela “Berdintasunerako Euskal Legearen aldaketek eta segurtasun eta osasun estrategiek Euskadiko enpresa sarean aplikazio erreala eta koordinatua izan dezaten”
Jakintza sortzea eta prestakuntza espezializatua dira lan horren beste ardatz estrategikoetako bat. Azken urteotan, Osalanek azterlanak, argitalpenak eta esperientziak trukatzeko guneak bultzatu ditu, lan baldintza jakin batzuek emakumeengan eta gizonengan duten eragina hobeto ulertzeko eta ezagutza hori prebentzio jardunera eramateko.
Eremu horretan, nabarmentzekoa da laneko segurtasunari eta osasunari buruzko berariazko online Prestakuntza modulu bat garatzea genero ikuspegiarekin. 2025. urtearen amaieraz geroztik, hainbat edizio pilotu egin dira Osalaneko, Lan Ikuskaritzako eta Lan Agintaritzako langileentzat, bai eta gizarte eragileentzat eta Osalaneko Kontseilu Nagusiko kideentzat ere. Ekimen horrek harrera ona izan du, eta, horri esker, edukiak hobetzen jarraitu ahal izango da, Osalanen web orriaren bidez herritar guztien eskura jartzeko.
Jardunaldiaren amaieran, ezagutza sortzeko, jardunbide egokiak trukatzeko eta inplikatutako eragile guztien arteko lankidetzan aurrera egiten jarraitzeko beharra berretsi dute. Hausnarketa partekatuek agerian utzi dute ikuspegi hori lan arriskuen prebentzioan txertatzeak berdintasun handiagoa lortzen ez ezik, langileen osasuna modu eraginkorragoan babesten eta erakunde seguruagoak, inklusiboagoak eta iraunkorragoak garatzen ere laguntzen duela.
