- Abaro eremuan 602 etxebizitza aurreikusten dira Sopelan, horietatik 490 babestuak; Urdulizen, berriz, 1.019 etxebizitzarako ahalmena identifikatu da: 436 bat babestu eta tasatu egin litezke
- Hiru urteko planek etxebizitza hutsak mobilizatzea, alokairurako eta birgaitzeko laguntzak, eta gazteen emantzipazioa sustatzeko neurriak ere jasotzen dituzte
Sopela eta Urduliz etxebizitza-merkatu tentsionatuko eremu izendatu dituzte. Horren bidez, alokairuaren prezioei eusteko eta etxebizitzarako sarbidea hobetzeko neurri espezifikoak aplikatu ahal izango dira. Estatuko Aldizkari Ofizialean argitaratu da izendapena, Bergararekin batera, bi udalerrietan erregistratutako egoitza-prezioen igoera dela eta. Bertan, hiru urteko ekintza-planak jasotzen dira, eta sustapen berriak, etxebizitza hutsak mobilizatzea, birgaitzea eta alokairurako laguntzak aurreikusi dira. Hiru sarrera berri horiekin 21 dira jada tentsionatutako eremu izendatu diren euskal herriak. Hori biztanleriaren % 55 baino gehiago da, zehazki, 1.198.000 pertsona.
Sopelan, batez besteko salerosketa-prezioa % 28,3 handitu zen 2019tik 2024ra, 250.115 eurotik 320.798 eurora; Urdulizen, berriz, alokairuaren hileko batez besteko prezioa % 19,6 igo zen 2018tik 2023ra, 716,3 eurotik 856,9 eurora. Bi udalerriek, beraz, Etxebizitza Eskubideari buruzko 12/2023 Legean ezarritako irizpidea betetzen dute; izan ere, lege horren arabera, tentsionatutako eremu izendatu daiteke erosketa- edo alokairu-prezioen igoerak autonomia-erkidegoko KPIaren bost urteko bilakaera metatua gutxienez hiru puntu portzentualetan gainditzen duenean.
Sopela: Abaron 602 etxebizitza aurreikusi dira, horietatik 490 babestuak
Sopelako ekintza-planak bizitegi-sustapen berriak garatzea aurreikusten du, etxebizitza eskuragarrien eskaintza zabaltzeko. Eremu nagusia Abaro da, bertan 602 etxebizitza aurreikusi dira: 490 babes ofizialekoak eta 112 libreak. Hori bai, oraindik erabakitzeke dagoen kasazio-errekurtso baten ebazpenak baldintzatu du garapena.
Erripako sektorean, Udalak eremua birdefinitzea proposatzen du, gaur egun egiten ari diren Hiri Antolamendurako Plan Orokor berriaren bidez. Etxebizitzen guztizko kopurua plangintza izapidetzean zehaztuko da, eta aurreikusten da etxebizitzen % 75ek babes publikoko erregimenen bat izatea.
Planak, gainera, Asu eta Loiola eremuetan dagoeneko eraikita dauden alokairuko etxebizitza babestuen bi promozioak identifikatzen ditu; 33 eta 24 etxebizitza izango ditu, hurrenez hurren. Biak adjudikazio-fasean daude. Era berean, udal-lursailetan zuzkidura-bizitokiak eraikitzeko aukera aztertzea aurreikusten du, bai eta cohousinga bezalako bizitegi-formulak ere.
Etxebizitza hutsak, jarduerarik gabeko lokalak eta pisu turistikoen erregulazioa
Hutsik dauden etxebizitzak mobilizatzea da Sopelako beste jarduteko ildo bat. Planaren diagnostikoak 805 etxebizitza zenbatu ditu, eta horietan ez dago inor erroldatuta; zifra hori aurreikusitako identifikazio-jarduketen bidez egiaztatu beharko da. Udalak hitzarmen bat du Alokabiderekin, jabeekin informazioa eta bitartekaritza indartzeko, Bizigune eta ASAP bezalako programen bidez alokairu eskuragarrira etxebizitzak gehitzea helburu.
Ildo horretan, helburu horri lotutako neurri fiskalak jasotzen ditu planak. Bizigune programara gehitutako etxebizitzen kasuan, udal ordenantzak OHZren hobaria % 50etik % 99ra handitzea aurreikusten du. Inor erroldatu gabe duten etxebizitzen kasuan, aldiz, errekargua % 150era handitzea aurreikusten da, ordenantzan ezarritako baldintzen arabera.
Bestalde, hiri-berroneratzeari dagokionez, Sopelak araudia berrikustea aurreikusten du, hutsik dauden lokalak udal-etxebizitza tasatu bihurtzea sustatzeko, hala lurzoru gehiago kontsumitu gabe bizitegi-alternatiba berriak sortzeko. Era berean, erabilera turistikoko etxebizitzak arautzea proposatzen du planak. Dokumentuak jasotzen duenez, helburu horrekin erregistratutako etxebizitzak 2021ean 19 izatetik 74 izatera igaro ziren. Udal egutegiak aurreikusten du 2026an ordenantza espezifiko bat prestatzea, eta 2027an aplikatzen hastea.
Alokairurako eta gazteen emantzipaziorako laguntzak Sopelan
Planak hainbat neurri jasotzen ditu gazteei eta zailtasun ekonomikoak dituztenei etxebizitza eskuratzen laguntzeko. Horretarako, Gaztelagun eta Emantzipa programak, etxebizitzarako eskubide subjektiboari lotutako prestazioak eta gizarte-larrialdietarako laguntzak hedatuko dira. Udal-diagnostikoaren arabera, 1.693 etxebizitza-eskaera daude aktibo, eta horietatik % 58,9 alokairurako dira. Horietatik 362, 36 urtetik beherakoenak dira.
Neurrien jarraipena egiteko, adierazleak eguneratu eta aldizka ebaluatu egingo dira. Udalak, horrez gain, Eusko Jaurlaritzarekin koordinazioa indartzea eta beste udalerri batzuekin eta Uribe Kostako Zerbitzu Mankomunitatearekin lankidetza formulak aztertzea ere aurreikusten du.
Urduliz: 1.019 etxebizitza eta babestutako alternatiba berrientzako aukera
Urdulizen planaren arabera, 1.019 etxebizitza egiteke dituen dagoen bizitegi-ahalmena du, 2024ko UDALPLANek emandako datuen arabera. Dokumentuak adierazten du aurreikusitako esparruetan gizarte-babeseko 386 etxebizitza eta 50 etxebizitza tasatu inguru egin litezkeela. Epe luzerako bizitegi-garapen nagusia A.41 Osteiko eremuan kokatzen da. Bertan, antolamenduak 762 etxebizitza aurreikusten ditu: gutxienez 572 babestuak eta 190 libreak izango dira, plan partzialaren hasierako onarpenaren arabera. Hala ere, jarduketa hori 2026-2029ko neurrien planaren indarralditik kanpo geratzen da, hirigintza-antolamendua eta ondorengo urbanizazio- eta birpartzelatze-prozesuak osatu behar direlako.
Hirurtekoan zehar eskaintza babestua handitzeko, Udalak proposatzen du Etxebizitza eta Hiri Agenda Sailari zuzkidura-erabilerako bi lurzati lagatzearen bideragarritasuna aztertzea. Atzeragaine eta Torrebarri eremuetan daude lurrak. Etxebizitza kopurua dagozkion bideragarritasun-azterketaren araberakoa izango da.
Birgaitzeak, etxebizitza hutsak eta alokairurako laguntzak Urdulizen
Urdulizko planak bizitegi-parkearen okupazio maila ezagutzeko azterketa bat egitea proposatzen du, eta, horren emaitzetan oinarrituta, zenbait neurri aintzat hartzea, hala nola hutsik dagoen etxebizitzaren kanona aplikatzea edo OHZren errekargua handitzea. Era berean, Bizigune eta ASAP bezalako programetara gehitutako etxebizitzei hobari fiskala igotzea aztertzea proposatu du. Plana egin zen unean, Urdulizek bost etxebizitza zituen Bizigune programan, eta bat ere ez ASAP programan.
Birgaitzeko eta hiri-berroneratzeko jarduketek barne hartzen dute Eusko Jaurlaritzak partikularrei eta jabekideen erkidegoei emandako laguntzak sustatzea, eraikinen eta etxebizitzen bizigarritasuna, irisgarritasuna eta energia-eraginkortasuna hobetzeko. Halaber, erabilera turistikoko etxebizitzen jarraipena egitea ere aurreikusten du dokumentuak. Udal-erregistroak erabilera turistikoko 14 etxebizitza zituen jasota, eta kopuruaren bilakaera gertutik jarraitzea eta ordenantza berezi baten beharra baloratzea proposatzen du, baldin eta kopurua handitzek ohiko etxebizitzaren eskuragarritasuna arriskuan jar badezake.
Prestazioei dagokienez, Gaztelagun eta Emantzipa programak hedatzea, etxebizitza eskubide subjektiboari lotutako prestazioen berri ematea eta gizarte-larrialdietarako laguntzak mantentzea aurreikusten du planak. Herritarrei ematen zaien informazioa hobetzeko eta herritarrentzako arreta Eusko Jaurlaritzaren eta Etxebideren zerbitzuekin koordinatzeko neurriak ere jasotzen ditu.
