- Tresna berriak, HOBEZAIN izenekoak, informazio homogeneoa, fidagarria eta konparagarria emango du egoitza-zentroetako kalitate-adierazleei buruz, betiere konfidentzialtasun estatistikotik abiatuta eta sistemaren etengabeko hobekuntzan aurrera egiteko helburuarekin.
Eusko Jaurlaritzak eta Arabako Foru Aldundiak adinekoentzako egoitza-zentroetako kalitate-adierazleei buruzko estatistika ofizial berria aurkeztu dute gaur Jaurlaritzaren Gasteizko egoitzako Euskaldunberria aretoan.
Egoitzei zuzendutako jardunaldia baliagarria da estatistika-eragiketaren irismena, ezarpen-egutegia, jasoko diren adierazleak eta informazioa biltzeko aurreikusitako prozedura azaltzeko. Topaketan Eusko Jaurlaritzako Ongizate, Gazteria eta Erronka Demografikoaren Saileko, Arabako Foru Aldundiko eta Gizarte Ongizaterako Foru Erakundeko ordezkariek parte hartu dute.
Estatistika-eragiketa ofizial berri hau 2026ko Urteko Estatistika Programan inskribatu da, 069041 kodearekin (Adinekoentzako egoitza-zentroetako kalitate-adierazleei buruzko estatistika). 2026ko urritik aurrera gaituko da, eta bizitegi-sistema osorako informazio-oinarri komun baterantz aurrera egiteko aukera emango du.
Nerea Melgosa Ongizate, Gazteria eta Erronka Demografikoaren sailburuak azpimarratu duenez, estatistika honek «hobetzen laguntzeko» balioko du. «Hobeto neurtu nahi dugu hobeto zaintzeko. Datu homogeneoak, fidagarriak eta alderagarriak izan nahi ditugu, ikasteko, zuzentzeko, jardunbide egokiak indartzeko eta adinekoek jasotzen duten arretaren kalitatean aurrera egiten jarraitzeko «, adierazi du.
Melgosak azpimarratu duenez ebaluazioa konfiantzazko tresnatzat hartu behar da «. Ildo horretan, nabarmendu duenez, «arretaren kalitatea ez da adierazten, egunero eraikitzen da, profesionalekin, zentro konprometituekin, laguntzen duten erakundeekin eta erabaki hobeak hartzea ahalbidetzen duten tresnekin».
Ekimena Arabako Foru Aldundiko Gizarte Politiketako Sailak 2019tik egindako lanean oinarritzen da. Sail honek lurraldeko adinekoen zentroetako kalitate-adierazleen proiektua abiarazi zuen. Parte hartzeko prozesu bat da, eta zerbitzuak ematen dituzten erakundeen borondatezko lankidetza izan du. Prozesu horren amaieran, hasierako 10 adierazleko sorta bat hautatu zen, eta datuak bildu ziren Arabako 40 zentro publiko eta pribatutan.
Gizarte Politiketako foru-diputatu Gorka Urtaranek balioa eman dio Arabak egoitza-kalitatearen ebaluazioaren eta hobekuntzaren eremuan egindako ibilbideari. Gogorarazi duenez, proiektua «sektorearen beraren ezagutzatik, zentroen parte-hartzetik eta adinekoek jasotzen duten arreta hobetzeko partekatutako borondatetik sortu da».
«Arretaren kalitatea hobetzea gizarte-zerbitzuen, oro har, eta egoitza-zentroen, bereziki, erronka garrantzitsuenetako bat da, egoiliarren bizi-kalitatea hobetzeko bitarteko eraginkorra baita. Zaintzen kalitatea Foru Aldundiaren eguneroko zereginean gero eta interes handiagoa duen helburua da «, gaineratu du.
Gorka Urtaranek Arabako Foru Aldundiko talde eragileak 2019tik egindako lana nabarmendu du. Talde horrek, zenbait egoitza-zentroren lankidetza altruistarekin, nazioarteko literatura berrikusi zuen, aurrez hautatutako adierazleen baliozkotze teorikoa egin zuen, eta, ondoren, azkenean hautatutako adierazleak baliozkotu zituen pilotaje-fase batean.
Era berean, eskerrak eman dizkio Nerea Melgosa sailburuari emandako laguntzagatik, «zainketen kalitatea neurtzeko sistema hori gabe ezin izango baitzen estatistika ofizial bihurtu. Mugarri bat markatuko dugu, eta arlo horretan jarraitu beharreko bidea «, amaitu da.
Hobezain: erreminta
HOBEZAIN izeneko tresna berriari esker, hiru eremu handitako informazioa bildu ahal izango da: egoitza-zentro bakoitzaren ezaugarriak, langileei lotutako datuak, eta egoiliarren profila eta laguntza-premiak. Informazio horretatik abiatuta, sistemak lurralde historikoka konparatzeko moduko adierazleak emango ditu, bai eta zentro bakoitzerako berezko «argazki» bat ere, indarguneak, hobetzeko eremuak eta urtez urteko bilakaera identifikatzeko.
Eusko Jaurlaritzak lasaitasun- eta konfiantza-mezu bat helarazi nahi izan die egoitzei datuen erabilerari buruz. Estatistika-inkesta ofiziala denez, parte-hartzea nahitaezkoa izango da, 2023-2026 Euskal Estatistika Planaren azaroaren 9ko 10/2023 Legearen arabera. Hala ere, emandako informazio guztia estatistika-sekretuak babestuko du, eta ezingo da erabili, ezta zabaldu ere, egoitza-zentroak identifikatuz.
Jardunaldian behin eta berriz esan da inork ezingo dituela jendaurrean kontsultatu edo alderatu zentro jakin batek emandako datuak. Egoitza bakoitzak bere informazioa eta adierazle erantsiak soilik eskuratu ahal izango ditu, ingurunearekin harremanetan jartzeko eta barne-hobekuntzako prozesuak bideratzeko.
Nerea Melgosa Ongizate, Gazteria eta Erronka Demografikoaren sailburuak nabarmendu duenez, «politika publiko on batek datu onak behar ditu, baina datu horien irakurketa arduratsua ere behar du». «Estatistika horri esker hizkuntza berean hitz egin ahal izango dugu, analisi-oinarri bera partekatu eta egoitza-sistema gardenago, sendoago eta pertsonen ongizatean zentratuago baterantz aurrera egin», adierazi du.
Bileran, Gizarte Ongizaterako Foru Erakundeko eta Ongizate, Gazteria eta Erronka Demografikoaren Saileko estatistika-organoko teknikariek modu teknikoan azaldu dute tresnaren funtzionamendua, informazioa biltzeko prozesua eta zentroek egin beharko duten barne-antolamendua. Aurreikusitako prozedurak honako hauek aurreikusten ditu: datuak aldez aurretik prestatzea, informazioa web-aplikazioaren edo Excelen bidez kargatzea, koherentzia baliozkotzea eta, ondoren, erantsitako emaitzak eta zentroaren argazki propioa itzultzea.
Eragiketa estatistiko honen helburua da gizarte-zerbitzuen euskal sistema etengabe hobetzen laguntzea, funtsezko adierazleen jarraipena erraztea eta emaitzen analisi agregatua ahalbidetzea. Azken helburua da oinarri komun, zorrotz eta egonkor bat izatea, egoitza-zentroetan bizi diren adinekoen arretaren kalitatea eta, horrekin batera, bizi-kalitatea hobetzeko.
«Egoitzak etxeak dira, zaintzak dira eta komunitatea dira. Horregatik, egoitza-arreta hobetzen lagunduko digun aurrerapen oro aurrerapauso bat da ongizatean, duintasunean eta konpromiso publikoan «, amaitu du Melgosak.
