- Ebaluazioa 252 ikastetxe publiko eta itunduetako 10.642 ikasleko lagin batean oinarritzen da. EUSTATek aukeratu du lagin hori, Euskadiko hezkuntza-sistemaren ordezkagarritasuna bermatzen duten estatistika-irizpideekin.
- Ebaluatutako konpetentzia gehienetan ikasleen konpetentzien hobekuntza berresten du txostenak.
- Emaitzek ekitatearen eremuan egindako aurrerapenak islatzen dituzte: testuinguru sozioekonomikoari lotutako aldeak murriztu dira eta atzerritar jatorriko ikasleen bilakaera positiboa izan da.
Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailak bi urtean behin egiten duen 2026ko Ebaluazio Diagnostikoaren emaitzak aurkeztu ditu gaur, Lehen Hezkuntza eta Derrigorrezko Bigarren Hezkuntza amaitzean ikasleen konpetentzien garapen-maila ezagutzeko eta hezkuntza-sistema hobetzeko politikak bideratzeko. Azterlan honek Euskadiko hezkuntzaren egoeraren argazki bat eskaintzen du, eta aukera ematen du denboran zehar izan duen bilakaera aztertzeko eta aurrera egiten jarraitu beharreko indarguneak eta eremuak identifikatzeko.
Aurkezpena gaur egin da, eta bertan izan dira Begoña Pedrosa Hezkuntzako sailburua, Lucía Torrealday Hezkuntza Politiketako sailburuordea eta Unibertsitatez kanpoko Irakas-sistema Ebaluatu eta Ikertzeko Erakundeko (ISEI-IVEI) zuzendaria, Junkal Gutiérrez. Agerraldian, ebaluazio honek hezkuntza-sistemaren bilakaera ezagutzeko, arreta handiagoa behar duten eremuak identifikatzeko eta sailaren erabakiak bideratzeko tresna gisa duen balioa nabarmendu du sailburuak.
“Gure ikasleen ikaskuntzei buruz dugun informaziorik berriena eskaintzen digu ED2026k, aurtengo apirila eta maiatza bitartean jasotako datuekin”, nabarmendu du Begoña Pedrosak. Sailburuak adierazi duenez, “emaitzek bilakaera orokor positiboa erakusten dute, bereziki argia DBHko 4. mailan, baita aurrerapausoak ere ekitatearen ikuspegitik. Era berean, zailtasunak non dauden eta laguntzak non indartu behar ditugun identifikatzeko aukera ematen digute”.
10.642 IKASLEKO LAGINA
2026ko apirila eta maiatza bitartean egindako ebaluazioan 10.642 ikaslek parte hartu dute, 5.162 Lehen Hezkuntzako 6. mailakoak eta 5.480 DBHko 4. mailakoak. Lagina 252 ikastetxe publikok eta itunpekok osatzen dute (Lehen Hezkuntzako 129 ikastetxe eta Bigarren Hezkuntzako 123 ikastetxe), eta EUSTATek hautatu du, lurralde historikoaren, hezkuntza-sarearen eta hizkuntza-ereduaren araberako ordezkaritza bermatzen duten estatistika-irizpideekin, eta horri esker, lurralde historikoaren, hezkuntza-sarearen eta hizkuntza-ereduaren araberako ordezkaritza bermatzen da. Lehen Hezkuntzan, sare publikoko 2.134 ikaslek eta itunpeko sareko 3.028k hartu zuten parte; DBHn, berriz, sare publikoko 2.284 ikaslek eta itunpeko sareko 3.196 ikaslek. Era berean, ebaluazioa Lehen Hezkuntzako 61 ikastetxe publikotan eta 68 itunpekotan egin zen, eta Bigarren Hezkuntzako 56 ikastetxe publikotan eta 67 itunpekotan.
2026ko Ebaluazio Diagnostikoaren emaitzek bost ondorio nagusi ateratzeko aukera ematen dute. Lehenengoak ikasleen errendimenduaren bilakaera positiboa berresten du, bai Lehen Hezkuntza amaitzean, bai Derrigorrezko Bigarren Hezkuntza amaitzean; bigarrenak ekitatean egindako aurrerapenak islatzen ditu; hirugarrenak erakusten du hobekuntza esanguratsuenak DBHko 4. mailan gertatu direla, bereziki gaztelaniazko hizkuntza-komunikaziorako konpetentzian; laugarrenak DBHko 4. mailan ISEK maila altuena eta baxuena duten ikastetxeen arteko aldeak murriztu direla jasotzen du; eta bosgarrenak Lehen Hezkuntzako 6. mailan datu positibo esanguratsuak nabarmentzen ditu, bereziki euskarazko hizkuntza-komunikaziorako konpetentzian eta matematikarako konpetentzian, baita errendimendu-maila aurreratuetan dagoen ikasleen ehunekoaren igoeran ere.
“Azken ikasturteetan, emaitzak hobetzeko estrategia integralaren barruan, ikaskuntzak hobetzeko hainbat neurri eta laguntza indartu ditugu. ED2026k orain oso informazio berria ematen digu bilakaera hori aztertzeko, aurrerapenak non gertatzen ari diren identifikatzeko eta hartzen jarraitu behar ditugun erabakiak bideratzeko”, azaldu du Pedrosak.
EMAITZEN HOBEKUNTZA OROKORRA
Lehen Hezkuntzako 6. mailan, euskarazko hizkuntza-komunikaziorako konpetentzia 3 puntu hobetu da 2024ko edizioaren aldean, eta matematikarako konpetentzia 2,5 puntu igo da. Zientziarako konpetentziak antzeko emaitzak ditu, eta gaztelaniazko hizkuntza-komunikaziorako konpetentziak, berriz, 2,3 puntu egin du behera.
DBHko 4. mailan bilakaera bereziki positiboa da. Gaztelaniazko hizkuntza-komunikaziorako konpetentziak 7 puntu egin du gora, zientziarako konpetentziak 3 puntu inguru egin du gora, eta euskarazko hizkuntza-komunikaziorako konpetentziak emaitza egonkorrak izan ditu aurreko edizioarekiko. Matematikarako konpetentziak ebaluazio-eredu berri bat dakar aurten, eta, beraz, haren emaitzak ezin dira alderatu aurreko edizioetakoekin.
Gainera, 2024ko emaitzekin konpara daitezkeen konpetentzia guztietan, DBHko 4. mailan sare publikoaren emaitzek hobera egin dute eta itunpeko sarearekiko aldea murriztu egin da.
Errendimendu-mailen analisiak emaitzen interpretazioa osatzen du. Lehen Hezkuntzako 6. mailan, gora egin du euskarazko, gaztelaniazko eta matematikako maila aurreratuetan dauden ikasleen ehunekoak, eta behera egin du zientziarako konpetentzian hasierako mailan dauden ikasleen ehunekoak. DBHko 4. mailaren kasuan, errendimendu-maila altuenak lortzen dituzten ikasleek ere gora egin dute. Euskaran hazi egin dira maila aurreratuak eta hasierako mailan dauden ikasleak. Bilakaera horrek emaitzetan heterogeneotasun handiagoa islatzen du, eta hurrengo edizioetan jarraipena egingo zaio.
Era berean, emaitzek erakusten dute oraindik ere badirela errendimenduaren hasierako mailetan dauden ikasleak, eta oraindik ere desberdintasunak daudela testuinguru sozioekonomikoari, hezkuntza-ibilbideari eta ikasleen beste ezaugarri batzuei lotuta, eta arlo horietan Sailak bere jarduerak indartzen jarraituko du.
EKITATE HANDIAGOA
Emaitzek, gainera, agerian uzten dute bilakaera positiboa izan dela hezkuntza-sistemaren helburu nagusietako batean, besteak beste, ekitatean. Indize sozioekonomiko eta kultural txikiena (ISEK) duten ikastetxeak dira hobekuntza esanguratsuenetako batzuk dituztenak, batez ere DBHko 4. mailan. Zientziarako konpetentzian, ISEK txikia duten ikastetxeek 10,2 puntu egin dute gora beren emaitzetan, eta ISEK ertain-baxukoek 10,7 puntu, eta horrek testuinguru sozioekonomiko hobeak dituzten ikastetxeekiko aldea murrizten laguntzen du. Bilakaera horrek erakusten du hezkuntza-sistemak aurrera egiten duela aukera-berdintasun handiagorantz, eta sorburuko testuinguruak gero eta gutxiago baldintzatzen dituela ikasleen emaitzak.
Ildo beretik, ebaluazioak berretsi egiten du atzerritar jatorriko ikasleen bilakaera positiboa, batez ere bigarren belaunaldiko ikasleena. Hauen emaitzek bertako ikasleen emaitzetara hurbiltzen jarraitzen dute, eta, konpetentzia batzuetan, hobekuntza bereziki nabarmenak izan dituzte. Hala gertatzen da DBHko 4. mailako zientziarako konpetentziarekin (10,58 puntu) edo Lehen Hezkuntzako 6. mailako gaztelaniazko hizkuntza-komunikaziorako konpetentziarekin (10,61 puntu). Emaitza horiek erakusten dutenez, bilakaera positiboa da Saila inklusiorako, aniztasunari arreta emateko eta ikasleei laguntzeko politikak indartzen ari den esparruan.
2026ko edizioak, gainera, berrikuntza garrantzitsu bat dakar ebaluazio-prozesuan. Ikastetxeek aspaldidanik planteatutako eskaera bati erantzunez, DBHko 4. mailako matematikarako konpetentzia lehen aldiz ebaluatu da ikasleek egindako ibilbideetara egokitutako bi proba bereiziren bidez: Matematika Akademikoak eta Matematika Aplikatuak. Eredu berri honen lehen edizioa denez, bi probek 250 puntuko erreferentziazko batez bestekoa ezartzen dute hasieran, eta horrek aukera emango du hurrengo ebaluazioetan izan duen bilakaera aztertzeko.
