- Denis Itxaso sailburuak eta Xabier Txurruka alkateak Visesaren sustapen bat bisitatu dute, zeinaren esleipen-prozesua errekurtso-fasean dagoen. Hurrengo urratsa onuradunen zerrenda behin betiko argitaratzea da; uda osterako aurreikusita dago
- Etxebizitzetan 20 milioi euro inguruko inbertsioa egin da, eta horietatik lau EBko Next Generation funtsen bidez finantzatu dira
- Proiektu horrekin, Eusko Jaurlaritzak 456 etxebizitza babestu eta zuzkidurazkoak bultzatu ditu azken 5 urteetan Zarautzen, dagoeneko entregatuta daudenen, eraikitzen ari direnen eta programatuta daudenen artean, Udalarekin izandako lankidetzaren ondorioz
- 456 horien artean, Iritako 100 zuzkidura-apartamentuak eta alokairuko 130 BOE daude. Horien inguruko hitzarmena irailean sinatuko da
Eusko Jaurlaritzako Etxebizitza eta Hiri Agendako sailburu Denis Itxaso eta Zarauzko alkate Xabier Txurruka Visesak Bizkaia kaleko 34. eta 36. zenbakietan, Salberdinen, alokairuko babes ofizialeko 91 etxebizitza sustatzeko obrak bisitatu dituzte gaur goizean. Etxebizitza horiek 2027ko urtarrilean entregatzea aurreikusten da. Bisitan Hirigintza eta Etxebizitzako zinegotzi Garbiñe Oiarbidek, Visesako zuzendari nagusi Carlos Quindosek, eta proiektua idatzi duen enpresako —Cooperactiva Arquitectura SCP— eta eraikuntza-enpresako —Construcciones Amenabar SA— ordezkariek ere hartu dute parte.
Sustapena beste mugarri bat da Eusko Jaurlaritza kostaldeko udalerrian Udalarekin koordinatuta garatzen ari den etxebizitza-politikaren barruan. Izan ere, dagoeneko entregatuta dauden, gaur egun eraikitzen ari direnen eta proiektatuta dauden sustapenen artean, bi erakundeek 456 etxebizitza babestu eta zuzkidura-apartamentu bultzatu dituzte bost urte eskasean, udalerrian egindako bizitegi-parke publikoaren hedapen handienetako bat sendotuz.
Zehazki, 2021ean entregatutako Aldapetako 50 etxebizitza babestuei —babes ofizialeko 20 etxebizitza alokairuan eta 30 etxebizitza tasatu salmentan— Salberdineko 60 zuzkidura-apartamentuak gehitu zitzaizkien 2025eko uztailean. Horiei gehituko zaizkie, 2027ko urtarrilean, alokairuko 91 etxebizitza babestuak —horiek eraikitzeko lanak amaitzear daude—, Lanpardon aurreikusitako babes ofizialeko 25 etxebizitzak —egikaritze-proiektua idazten ari dira eta lizitazioa 2027rako dago aurreikusita— eta Iritako eremuan aurreikusitako 230 etxebizitzak. Esparru horretan, Eusko Jaurlaritzak eta Zarauzko Udalak hitzarmen bat izapidetu dute. Horren inguruko hitzarmena irailean sinatzeko aurreikusita dago, eta bertan 100 zuzkidura-apartamentu eta babes ofizialeko 130 etxebizitza garatzeko aukera egongo da.
Bisitan zehar, Denis Itxasok iragarri duenez, «etxebizitza horiek esleitzeko prozesua errekurtso-fasean dago, eta ziurtatu du hurrengo urratsa pertsona onuradunen zerrenda behin betiko argitaratzea dela, eta hori uda ondorenerako aurreikusita dago». Testuinguru horretan, sailburuak nabarmendu duenez, «urtarrilean 91 etxebizitza horiek entregatuta, Zarautzen bost urtean sustatutako 456 etxebizitza babestu eta zuzkidurazkoetara iritsiko gara»; era berean, gaineratu duenez, «ez gara jarduera isolatuez ari, baizik eta Eusko Jaurlaritzaren eta Udalaren arteko konpromiso partekatua erakusten duen estrategia jarraituaz, etxebizitza-parke publikoa handitzeko eta herrialde honetako erdiko klaseei eta langile-klaseei aukera gehiago eskaintzeko».
Hedabideen aurrean, Itxasok nabarmendu du «Zarautz dela gure etxebizitza-politikaren jarraitutasuna hobekien erakusten duen udalerrietako bat. Sustapenak entregatu ditugu, beste batzuk amaitzen ari gara eta dagoeneko hurrengo garapenetan ari gara lanean «. Aitortu duenez, epe ertain eta luzerako plangintza hori «etxebizitza eskuratzea bezalako egiturazko arazo bati erantzuteko modu bakarra da».
Bestalde, Xabier Txurruka alkateak Salberdin esparruaren hiri-birmoldaketa ahalbidetzeko egindako lan guztia nabarmendu nahi izan du. «Hamarkada bat baino gehiagoko kudeaketa eta lanaren ondoren, Salberdineko hirigintza-jarduketa amaitzen ari gara; bertan hainbat ekintzatan parte hartu dugu, hala nola, lurzoru industrialen deskontaminazioa, lurpeko akuiferoaren garbiketa, lehendik zeuden enpresak lekualdatzea edo leku horretan bizi ziren familiak beste leku batean kokatzea. Gaur egun alokairurako 91 etxebizitza babestu eraikitzen ari diren partzelan, duela gutxi jendea infraetxebizitzatan bizi zen, zenbait tailer martxan zeuden eta Gaztetxe bat ere bazegoen».
Ildo horretan, gogorarazi duenez, “oso garrantzitsua izan da urte hauetako kudeaketa-lana, gaur egun Salberdineko bizitegi-auzoan errealitate bihurtu dena ahalbidetzeko. Eta posible izan da lankidetza publiko-pribatuari esker, Eusko Jaurlaritzaren eta Zarauzko Udalaren arteko lankidetza estuarekin batera. Guztion artean, hiri-kalitate handiko auzo bat eraikitzeko aukera eman dugu. Auzo horretan etxebizitza babestuak (erosketakoak eta alokairukoak), salmenta libreko etxebizitzak (prezio tasatua), alokairuko zuzkidura-bizitokiak eta abar nahastuta daude; era horretan, Zarautzerako erregistratutako eskatzaileen espektro osoko 1.100 bizikidetza-unitate baino gehiagori etxebizitza eskuratzeko aukera eman diegu».
Etxebizitza babestuaren inguruko eskaera gero eta handiagoari erantzuna
Azken urteotan egindako inbertsio-ahalegina etxebizitza babestuen eskaerari —oraindik ere oso handia da herrian— erantzuten dio. Gaur egun, Zarautzi lotuta 2.915 bizikidetza-unitate daude Etxebiden izena emanda, eta horietatik 1.518k alokairuko etxebizitza eskatzen dute. Azken talde horretatik 1.145ek alokairuko babes ofizialeko etxebizitza bat (Salberdinena, esaterako) eskuratzeko baldintza ekonomikoak betetzen dituzte, urtean 9.000 eta 46.463 euro bitarteko diru-sarrerak egiaztatzen baitituzte.
Datuek agerian uzten dute, halaber, gazteek pisu handia dutela bizitegi-eskaeran. Zarautzen erregistratutako alokairu-eskaera guztietatik, 694 eskaera 36 urtetik beherako herritarrei dagozkie, eta 974 bizikidetza-unitate, berriz, pertsona bakar batez osatuta daude; bi profil horiek alokairuko parke publikoan aurkitzen dute etxebizitza bat eskuratzeko bide nagusietako bat.
Ildo horretan, sailburuak adierazi duenez, «zifra horiek agerian uzten dute Salberdineko 91 etxebizitzek egoera asko hobetuko dute, baina eskariak handia izaten jarraitzen du, eta horregatik ari gara lanean hurrengo sustapenetan. Gure helburua etxebizitza babestuak eskaintzeko erritmo jarraituari eustea da, herritarren benetako beharrei pixkanaka erantzuteko».
20 milioi euro inguruko inbertsioa finantzaketa europarrarekin
Salberdingo sustapenak 19.977.754,07 euroko inbertsioa ekarri du guztira, eta horietatik 3.997.584 euro —aurrekontuaren % 20— Next Generation EU funtsetatik datoz, Suspertze, Eraldatze eta Erresilientzia Planaren barruan. Azpimarratzekoa da Europaren finantzaketari esker indartu egin dela energiaren eta ingurumenaren ikuspegitik efizientzia handia duen eraikin baten aldeko apustua, Eusko Jaurlaritzak eta Europar Batasunak bultzatzen dituzten deskarbonizazio- eta jasangarritasun-helburuekin bat datorrena.
Era berean, Zarauzko Udalak konpromisoa hartu du Visesak bultzatutako sustapenari Eraikuntzen, Instalazioen eta Obren gaineko Zergaren (EIOZ) gehieneko hobaria emateko, % 95ekoa, jarduketa interes berezikoa edo udal-onurakoa dela kontuan hartuta. «Erakundeen arteko lankidetza ere ahalegin partekatua da horrelako jarduketak bideragarri egiteko. Udalaren inplikazioa erabakigarria izan da Zarautzen alokairuaren eskaintza publikoa nabarmen handituko duen sustapen bat aurrera ateratzeko», azpimarratu du Itxasok.
Alokairuko 91 etxebizitza babestuak Salberdin esparruko R-9 partzelaren gainean eraiki dira, eta Zarautzen azken urteetan egin den bizitegi-garapen nagusietako bat da. Sektorearen iparraldeko muturrean kokatua egoteak aukera ematen du hedapen-eremu horren hiri-konfigurazioa osatzeko eta etxebizitza babestuen eskaintza indartzeko, erabat finkatuta dagoen ingurune batean. Partzelak muga hauek ditu: iparraldean, Bizkaia kalea; ekialdean, lehendik dauden eraikinak; mendebaldean, sektorearen urbanizazioaren zati gisa egindako oinezkoentzako bide berria; eta hegoaldean, R-14 partzela.
Bi sustapenek lurpeko aparkalekurako sarbidea partekatzen dute, eta modu koordinatuan diseinatu dira, hiri- eta arkitektura-integrazio egokia bermatzeko. Izan ere, sotoa batera egin da bi partzelatarako, eta, hala, bizitegi-multzoaren eraikuntza eta ondorengo funtzionamendua optimizatu dira. Horrela, Visesak garatutako sustapenak «L» formako etxadi irekiaren tipologiari erantzuten dio, Salberdinerako aurreikusitako hirigintza-antolamenduaren arabera. Konfigurazio horrek eraikina hegoalderantz irekitzea ahalbidetzen du, espazio librea zabalduz eta etxebizitzak hobeto orientatzen lagunduz, eta, aldi berean, kanpoko espazioen urbanizazioak esparruaren gainerako esparruarekiko irudi homogeneoa mantentzen du.
Cooperactiva Arquitectura SCPk idatzi eta Construcciones Amenabar SAk egikaritutako proiektuak arkitektura trinko eta funtzionalaren aldeko apustua egiten du, egoiliarren erosotasuna maximizatzeko eta eraikinaren energia-kontsumoa murrizteko. Barne-banaketak argi naturala sartzeari ematen dio lehentasuna, eta gela nagusiak —egongela, sukaldea eta jangela— hegoaldera, ekialdera edo mendebaldera begira jartzen ditu.
Egungo beharretara egokitutako etxebizitzak, garajeak barne
Sustapenean erregimen orokorreko babes ofizialeko 91 etxebizitza daude, guztiak alokairurako. Guztietatik, 7 etxebizitzek logela bat dute eta 45 metro koadro inguruko azalera; 75 etxebizitzek bi logela dute eta 65 metro koadro inguruko azalera, horietako bi mugikortasun urriko pertsonentzat egokituak; eta 9 etxebizitzek hiru gela dituzte eta 85 metro koadro inguruko azalera, eta horietatik bi mugikortasun urriko pertsonentzat egokituak daude. Eraikinak bi atari ditu, eta atari horiek 67 eta 24 etxebizitzari ematen diete zerbitzua.
Espazio komunak diseinatzean, irisgarritasuna, ikusgarritasuna eta segurtasuna lehenetsi dira, hondar-ibilbideak saihestuz eta erraz identifikatzeko moduko espazio irekiak sustatuz. Helburu horrekin, igogailuek eta atarietako ateek kristalezko elementuak dituzte, espazio komunen arteko ikusizko komunikazioa errazteko. Etxebizitza guztiak funtzionaltasun- eta malgutasun-irizpideekin proiektatu dira. Logelek antzeko neurriak dituzte, gelen arteko hierarkiak saihestuz, eta biltegiratzeko azalera handiak dituzte. Gainera, etxebizitza guztiek terraza dute, hegoaldera, ekialdera edo mendebaldera begira, argiztapen naturala zein barneko eta kanpoko espazioen arteko erlazioa hobetuz. Sustapenak, gainera, 494,38 metro karratuko lokal bat izango du beheko solairuan, esparruaren hirigintza-antolamenduarekin bateragarriak diren etorkizuneko erabilerak hartzeko aukera emango duena.
Eraikinak sotoko bi solairu ditu 134 aparkalekurekin guztira, Plan Berezian eta Hiri Antolamenduko Plan Orokorrean eskatutakoak baino gehiago. Horietatik 91 plaza etxebizitza babestuei lotuta daude, eta 43, berriz, lotu gabe daude, eraikinaren eta bizitegi-multzoaren funtzionaltasuna hobetzen duen zuzkidura osatuz. Garajeak, gainera, berezitasun bat du eraikuntzari dagokionez, sotoa R-14 partzelaren sustapenarekin partekatzen baitu. Soluzio horri esker, bi jarduketen exekuzioa optimizatu ahal izan da, eta sarbideak eta ingurunearen urbanizazioa hobeto integratzen direla bermatu da.
Eraikina kalifikazio energetiko altuenarekin
Sustapena energia-kontsumoa bizitza baliagarri osoan minimizatzeko eta egoiliarrentzako emisioak zein mantentze-kostuak murrizteko antolatu da. Helburu horrekin, proiektuak energia primarioaren eskaria murriztera bideratutako eraikuntza-soluzioak eta eraikinaren autokontsumorako elektrizitatea produzitzeko panel fotovoltaikoak instalatuko dituen estalki lau bat jasotzen ditu.
Horri esker, proiektatutako instalazio termiko guztiak erabat elektrikoak dira, eta eraikinak A kalifikazio energetikoa du, indarrean dagoen araudiak aurreikusitako maximoa. Itxasok hedabideen aurrean egindako agerraldian azpimarratu duenez, «etxebizitza babestuak kalitatezko edozein bizitegi-sustapenak eskaintzen dituen prestazio berberak eskaini behar ditu. Energia-efizientzia, kontsumoaren murrizketa eta bertan biziko diren pertsonen erosotasuna ere etxebizitza duin eta eskuragarrirako eskubidearen parte dira», amaitu du.
