- Gerra amaitu ostean atxilotuak, presondegian hil ziren 1941ean; orain, behin gorpuzkiak identifikatuta, 85 urte pasa direnean berreskuratuko dituzte familiek
- Gogorak berresten du gerra garaian eta diktaduran desagertutako pertsonen ondorengoak Institutuarekin harremanetan jartzeko deia; DNA laginak hartu eta identifikazio lanak hasteko
- Identifikazio hauek Eusko Jaurlaritzaren Gerra Zibilean eta diktaduran desagertutako pertsonak bilatzeko programaren emaitza dira, familia horien sufrimendua orbaintzen laguntzeko ekimena, eta, aldi berean, gizarte osoa duintzen duen prozesua da, biktima horiei egungo gizartearen memoria kolektiboan merezi duten lekua ematen baitie
Bost identifikatu berri hauekin, 36 dira dagoeneko izen-abizena duten gorpuzkiak. Guztira, 93 berreskuratu dira Urduñako hilerritik, guztiak herriko presondegi zentralekoak (1939-1941).
Azken bost identifikatuak:[1]
- Francisco Ávila Martínez, Ontur (Albacete)
- Francisco Barquero Tejado, Quintana de la Serena (Badajoz)
- Juan Carreras Calzado, Hornachos (Badajoz)
- Antonio Corbacho Merino, Alange (Badajoz)
- Francisco Navarro Márquez, Hornachos (Badajoz)
Francisco Barquero Tejadoren familiak asteburuan jasoko ditu gorpuzkiak jasoko María Jesús San José Justizia eta Giza Eskubideen sailburuaren eta Alberto Alonso Gogora Institutuko zuzendariaren eskutik.
Hilerri horretako desobiratze lanak 2024an amaitu ziren, 93 gorpuzki berreskuratuz guztira, eta beraz, behin lanok amaituta, Eusko Jaurlaritzaren Memoriaren, Bizikidetzaren eta Giza Eskubideen Institutuaren ahalegina gorpuzkiok genetikoki identifikatu eta familiei ematea da.
Orain arteko dokumentazioak eta identifikazioek eredu errepikakorra erakusten dute Urduñako Espetxe Zentraleko biktimengan: atxiloketa, kasu gehienetan, gerra amaitu ondoren, beren jatorrizko lekuetatik urrun eramandakoak dira, eta kartzela frankisten baldintza ankerren ondorioz hil dira, kasu honetan Urduñako (Bizkaia) espetxe penalaren biktima.
Hildakoen izenak eta jatorriak kontsultatzea, haien ondorengoak aurkitzeko
Urduñako hilerrian berreskuratutako 93 pertsonaren gorpuzkietatik 36 identifikatu eta itzuli zaizkie familiei. Lortu diren identifikazioen arabera, identifikatzeko dauden gorpuzkiak 1941eko martxotik ekainera arte hildako gizonezko presoenak direla ondorioztatzen da, orduan itxi baitzen behin betiko zigor arloko zigorra.
Urduñako kasuan, jakina da gutxienez 225 pertsona hil zirela espetxe horretan, guztiak gizonezkoak eta beste autonomia-erkidego batzuetatik eramandakoak. Erdiak baino gehiago, 127 extremadurarrak ziren, eta beste 41 gaztelaniazkoak (34 Ciudad Realekoak, 4 Toledokoak eta 3 Albacetekoak), 22 Malagako espetxetik eramanak, 7 Tarragonakoak eta gainerako 28ak Estatuko beste probintzia batzuetakoak.
Hildakoei eta aldez aurreko identifikazioei buruzko informazio gehiago: https://labur.eus/orduna
‘Gerra Zibilean Desagertutako Pertsonak Bilatzeko Programa’
Ekimen honek desagertutako pertsonen senideen sufrimendua orbaintzen laguntzen du, horiek identifikatuz eta familiei itzuliz, eta prozesu horrek gizarte osoa duintzen du, biktima horiei egungo gizartearen memoria kolektiboan merezi duten lekua ematen baitie.
Gogora Institutuak finantziatu, kudeatu eta koordinatzen du ‘Gerra Zibilean Desagertutako Pertsonak Bilatzeko Programa’, gerran eta diktadura frankistaren lehen urteetan hildako pertsonak bilatu, berreskuratu eta identifikatzeko. Identifikaziora iritsi arteko prozesuaren etapa ezberdinetan parte hartzen dute Euskal Prospekzio Taldeak, Gerra Zibileko biktimen balizko ehorzketak aurkitzeaz arduratzen denak; Aranzadi Zientzia Elkarteak, gorpuzkiak lurpetik atera eta auzitegi-azterketa egiten duenak; eta EHUko Biomics laborategiak, DNA laginak aztertzeaz eta erkatzeaz arduratzen denak.
Gogorarekin harremanetan jartzeko: gogora.prentsa@euskadi.eus | 944032850 | 688670177
[1] Zerrenda osoa ikusteko eta informazio osagarria kontsultatzeko: https://labur.eus/orduna
