- Amaia Barredo sailburuak eta José Mª Aierdi sailburuak Nekazaritza eta Landa Garapeneko Europako komisarioa den Christophe Hansen-en taldeari helarazi diote NPB 2028-2034 erreformaren inguruko jarrera, eta ohartarazi dute funts bakarrak eta estatu-planek erabakiak lurraldeetatik urrundu ditzaketela
- Amaia Barredo: “Europak NPB malguago eta subsidiarioago baten alde egiten badu, malgutasun horrek nekazaritza-eskumenak dituzten eskualdeetara ere iritsi behar du, gure errealitatera egokitutako politikak diseinatu eta kudeatu ahal izan ditzagun”
Eusko Jaurlaritzako Elikadura, Landa Garapen, Nekazaritza eta Arrantzako sailburu Amaia Barredok eta Nafarroako Gobernuko Landa Garapeneko eta Ingurumeneko sailburu José Mª Aierdik Christophe Hansen Nekazaritza eta Landa Garapeneko Europako komisarioaren taldeari bi gobernuen lehentasunak helarazi diote gaur Bruselan, 2028-2034 aldirako Nekazaritza Politika Bateratua (NPB) definitzeko abian diren negoziazioen aurrean.
Hansenen kabineteko ordezkariekin egindako bileran, Euskadik eta Nafarroak erreformaren proposamenaren aurrean duten kezka partekatu dute, eta baliabide nahikoak izango dituen NPB baten alde egin dute, benetan nekazaritza-jarduera egiten dutenei zuzenduta eta eskualdeei politikak beren ekoizpen eta lurralde-errealitate desberdinetara egokitzeko aukera emango dien gobernantza-eredu batekin.
Baliabide nahikoak izango dituen NPB bat
Euskadi eta Nafarroaren arteko adostasun-puntu nagusietako bat NPBk behar adinako finantzaketa izatearen beharra da. Bi erkidegoek ez dute bat egiten Europako Batzordeak hurrengo finantza-esparrurako egindako proposamenean politika horretara berariaz bideratutako aurrekontua %20 inguru murrizteko planteatzen denarekin.
Bi gobernuen ustez, elikagaien segurtasuna eta subiranotasuna lehentasun estrategikoa izan behar dira Europar Batasunarentzat, ziurgabetasun geopolitiko eta komertzialak, ekoizpen-kostuen igoerak eta klima-aldaketak nekazaritza-jardueran dituen ondorioek markatutako testuinguruan.
Ildo horretan, finantzaketa eta kofinantzaketa maila nahikoa mantentzearen alde egiten dute, ustiategien bideragarritasuna bermatzeko eta sektoreak aurrean dituen eraldaketetan laguntzeko.
Eskualdeen protagonismo handiagoa
Euskadi eta Nafarroa bat datoz, halaber, NPB eskualdeetara gehiago egokitzeko, sinpleagoa eta malguagoa izateko eskatzeko, Europako nekazaritza-egituren eta errealitate sozioekonomikoen aniztasuna kontuan hartuta.
Eusko Jaurlaritzak berariaz helarazi du nekazaritza, landa-garapeneko, arrantzako eta kohesioko politikak funts bakar batean integratzeko eta plan nazionalen bidez egituratzeko proposamenaren aurkako jarrera. Bere ustez, eredu horrek NPBren berezitasuna lausotu dezake eta ez du benetako sinplifikazioa bermatzen, helburu eta kudeaketa-behar desberdinak dituzten politikak esparru berean biltzen baititu.
Euskadiren ustez, Europako Batzordeak planteatzen duen malgutasun eta subsidiariotasun handiagoak beren nekazaritza-eskumenak dituzten eskualdeetara ere iritsi behar du. Horregatik, etorkizuneko NPBk eskualde bakoitzaren ekoizpen eta lurralde-ezaugarrietara egokitutako plan propioak ezartzeko aukera eman dezala defendatzen du, Europar Batasunaren esparruaren barruan.
“Europako proposamenak aukera ematen du NPB malguago baterantz aurrera egiteko, baina malgutasun horrek lurraldera ere iritsi behar du. Euskadin gure ekoizpen-egiturara egokitutako nekazaritza-politika diseinatu eta kudeatu nahi dugu, Europar Batasunaren helburu komunei eutsita”, adierazi du Amaia Barredok.
Eusko Jaurlaritzaren ustez, aukera horrek subsidiariotasun-printzipioa modu eraginkorragoan aplikatzea ahalbidetuko luke, eta gogorarazi du Europar Batasunean badaudela lurraldearen arabera bereizteko aurrekariak nekazaritza-politiken aplikazioan.
Azkenik plan estatal bakarra mantentzen bada, Euskadik funtsak hala eskatzen duten autonomia-erkidegoen artean lurraldeka banatu ahal izatea eta haien kudeaketa-gaitasuna zaintzea eskatu du, gaur egungo aurrekontu-mailak erreferentziatzat hartuta.
Ekoizten dutenei zuzendutako NPB bat
Aurrekontuari eta gobernantzari lotutako gaiekin batera, Euskadik eta Nafarroak benetan nekazaritza-jarduera egiten duten nekazari eta abeltzainei lehentasuna emango dien NPB baten alde egin dute, belaunaldi-erreleboa bultzatuko duena eta familia-nekazaritza eta nekazaritza profesionala indartuko dituena.
Bi erkidegoek ekoizpen-sektoreak elikadura-katean duen ahalmena indartzearen, ekoizpen-eredu jasangarriagoak eta agroingurumenekoak sustatzearen eta ustiategiak modernizatzearen alde egiten dute, haien erresilientzia hobetzeko.
Euskadik, gainera, laguntzen banaketa orekatuago baterantz aurrera egitea proposatzen du, ustiategiko laguntza-mugak bezalako tresnen bidez; kooperatiba-ereduaren berezitasunei eustea; eta Merkatuen Antolaketa Erkidearen (MAE) merkatuak arautzeko tresnak indartzea, prezio ordaingarriak bermatzen eta Europako sektorea lehia desleialeko egoeren aurrean babesten lagunduko duten neurriekin.
Halaber, bi gobernuak bat datoz ekoizpen-sektorearen eta tokiko nekazaritzako elikagaien industriaren arteko harremana indartzearen garrantzian, ur-eskasiaren aurrean ureztatze-azpiegiturak modernizatzean eta abeltzaintza estentsiboari laguntza areagotzean.
Etorkizuneko NPBk benetako sinplifikazioan ere aurrera egin behar du, administrazio-karga txikiagoarekin, neurriko eskakizunekin, izapide sinpleagoekin eta laguntza-sistema ulergarri eta eskuragarri batekin. Euskadik, gainera, ordainketa-sistema egonkor, arin eta aurreikusgarri bat eskatu du, ustiategiei finantza-segurtasuna emango diena.
Azkenik, Euskadik eta Nafarroak adierazi dute NPB post-2027ren negoziazio-prozesuan lankidetzan jarraitzeko eta elkarrekin lan egiteko borondatea, etorkizuneko Europako nekazaritza-politikak izaera estrategikoari eutsi, lurraldeen aniztasunari erantzun eta nekazaritza-sektorearen eta landa-ingurunearen etorkizuna bermatzen lagun dezan.
