- Proiektuak ekoizpena dibertsifikatzea, balio-katea indartzea eta itsas ingurunearekin lotutako enplegu kualifikatua sortzea ahalbidetuko du
- Imanol Pradales: «Euskadi, beste behin ere, herrialde aurreratuenekin lerrokatzen ari da, erabiltzen ez diren azpiegitura industrial edo energetiko handiak berrerabiltzen ari baitira, hala nola petrolio-plataformak, itsasora duten sarbidea akuikultura-jardueretarako aprobetxatuz. Eta hori egiten dugu Europaren eta Ozeanoaren aldeko Itunaren eskutik, zeinak ekonomia urdina funtsezko sektore gisa ezartzen baitu elikadura-subiranotasunerako, deskarbonizaziorako edo biodibertsitatearen babeserako»
Eusko Jaurlaritzak Lemoizko zentral zaharreko instalazioetan akuikultura parke bat garatzeko proiektua aurkeztu du gaur. Ekimen estrategiko honek Euskadiko elikadura sektorea indartzea ahalbidetuko du, akuikulturan oinarritutako ekoizpen eredu berriak txertatuz.
Jarduera hau Eusko Jaurlaritzak elikadura sektorea dibertsifikatu eta modernizatzeko duen apustuaren barruan kokatzen da, akuikultura jarduera egonkorra, berritzailea eta balio erantsi handikoa eskaintzeko gaitasuna duen sektore gisa integratuz, testuinguru global batean non proteina animalien eskaera handitzen ari den eta ekoizpen eredu jasangarriagoetara igarotzeko beharra gero eta handiagoa den.
Imanol Pradales Lehendakariak azpimarratu duenez, «nazioartean erreferente izan nahi duen proiektua da, I+G+B, talentua eta teknologiarik aurreratuena batzen dituena. Jasangarria ekonomikoki, sozialki eta ingurumenaren aldetik. Datozen hamarkadetarako proiektua da, eta datozen 10 urteetan 170 milioi baino gehiagoko inbertsio publiko-pribatua izango du». Pradalesek nabarmendu duenez, «Euskadi, beste behin ere, herrialde aurreratuenekin lerrokatzen ari da, erabiltzen ez diren azpiegitura industrial edo energetiko handiak berrerabiltzen ari baitira, hala nola petrolio-plataformak, itsasora duten sarbidea akuikultura-jardueretarako aprobetxatuz. Eta hori egiten dugu Europaren eta Ozeanoaren aldeko Itunaren eskutik, zeinak ekonomia urdina funtsezko sektore gisa ezartzen duen elikadura-subiranotasunerako, deskarbonizaziorako edo biodibertsitatearen babeserako».
“Proiektu honek aukera bat dakar elikadura sektorearen modernizazioan aurrera egiteko, bere lehiakortasuna eta etorkizuneko erronketara egokitzeko gaitasuna indartuko duten ekoizpen eta teknologia gaitasun berriak txertatuz”, adierazi du Amaia Barredok.
Proiektuaren garapena denboran luzatutako plangintza-prozesu baten emaitza da, analisi teknikoak, bideragarritasun azterketak eta sektore pribatuarekin egindako kontraste prozesua barne hartu dituena. Lan horri esker, Lemoiz akuikultura jarduerarako kokaleku egokia dela identifikatu da, bai lehendik dauden azpiegiturei esker, bai itsasoko urarekiko sarbideari eta eskala industrialeko proiektuak garatzeko espazio erabilgarriari esker, hala nola esleipendun den Aquacría Basordas enpresak garatuko duena.
Zentzu horretan, akuikultura polo berriak Euskadiko elikadura sektorearen balio-katea indartzen lagunduko du, ekoizpen gaitasunak handituz eta teknologia aurreratuen txertaketa erraztuz. Akuikultura, horrela, funtsezko tresna bihurtzen da arrain ekoizpena handitzeko, hornidura egonkortasuna bermatzeko eta Euskadiko elikadura industriaren lehiakortasuna indartzeko.
Halaber, proiektuak sinergiak sortuko ditu beste arlo estrategiko batzuekin, hala nola elikagaien eraldaketarekin, logistika sistemekin edo merkaturatzearekin, eredu integratuago, berritzaileago eta merkatura hobeto bideratuago bat sustatuz. Horrek guztiak sektorearen gaitasuna handituko du egungo erronketara egokitzeko eta hazkunde aukera berriak aprobetxatzeko.
Ekonomiaren ikuspegitik, ekimen honen abian jartzeak eragin esanguratsua izango du enplegu kualifikatua sortzeko eta lotutako jarduera industrial eta teknologikoa aktibatzeko, I+G, arlo tekniko, kudeaketa eta zerbitzu osagarrietako profilak kontuan hartuta, 200 lanpostu inguruko aurreikuspenarekin.
Basordas eremua garatzeko lehen proiektuak nazioarteko erreferente bihurtzea du helburu akuikultura aurreratuan, iragan industriala duen espazio baten integrazioa eta berrikuntza eta jasangarritasunean oinarritutako etorkizuneko eredua uztartuz. Kokalekuak baldintza tekniko eta ingurumeneko egokiak ditu balio erantsi handiko espezieen hazkuntzarako, hala nola mihi-arrainentzat, urtean 3.000 tona inguruko ekoizpen gaitasunarekin.
Arlo honetan, bereziki azpimarratzekoa da AZTIren papera, itsas eta elikadura arloko zentro teknologiko erreferente gisa, zeinaren ezagutza eta esperientzia funtsezkoak diren proiektuaren garapenerako. Bere ekarpenak gaitasunak indartuko ditu arloetan hala nola mihi-arrainaren hazkuntza, uraren birzirkulazio sistemak (RAS), nutrizioa, osasuna eta animalien ongizatea, baita produktuaren trazabilitatean ere.
Proiektu hau, gainera, garapen integraleko estrategia batean egituratzen da, ezagutza eta berrikuntza sortzea barne hartzen duena zentro teknologiko, lanbide heziketa eta unibertsitateekin lankidetzan; enplegu kualifikatua sortzea, bai eraikuntza fasean bai instalazioaren operazioan; eta tokiko hornitzaile sare baten garapena, hornidura, mantentze edo zerbitzu espezializatuekin lotuta. Hedapena faseka egingo da, inbertsioa eta ekoizpen hazkundea modu progresiboan egokituz.
Datuei dagokienez, proiektu honek 170 milioi euroko inbertsio globala aurreikusten du, 10 urteko epean hiru garapen fasetan banatuta, eta guztira 46.600 metro karratuko azalera okupatuko du. Hedapen horrek ekoizpen eredu integral, lehiakor eta nazioarteko merkatuetara bideratua garatzea ahalbidetuko du, aldi berean elikadura segurtasuna indartuz ekoizpen sistema kontrolatu eta trazagarrien bidez.
Konplexuak ekoizpen zikloaren fase guztiak integratuko ditu, arrautzetatik hasi eta larba hazkuntzatik igaroz, gizentze eta merkaturatzeko prestaketara arte. Horretarako, azpiegitura espezifikoak izango ditu, hala nola hatchery (larba haztegi), nursery eta gizentze eraikinak, baita eraldaketa, tratamendu, logistika eta zerbitzu osagarrien instalazioak ere. Halaber, uraren birzirkulazio teknologia aurreratua (RAS) txertatuko da, uraren %97ra arte berrerabiltzea ahalbidetuz eta isurien arazketa bermatuz, I+G sistema propioekin batera, hobekuntza genetiko eta erreproduktiborako. Hori guztia ESG irizpideekin eta Garapen Jasangarriko Helburuekin lerrokatuta dago.
Gainera, proiektuak ingurunea dinamizatzen lagunduko du eta lurralde garapen orekatuago bat sustatuko du, kostaldeko eremuetan aukera berriak sortuz eta itsas ingurunearekin lotutako jarduera sendotuz. Lehen fasea 2027an eraikitzen hastea aurreikusten da, hiru urteko hasierako garapenarekin, 2029an lehen mihi-arrainak hazten hasteko aukera emanez, eta merkatura iritsiera 2031 inguruan aurreikusten da, espeziearen ziklo biologikoekin bat etorriz.
Jarduera honen elementu bereizgarrietako bat Lemoizko zentral zaharreko instalazioen berrerabilpena da, jarduerarik gabeko espazio bat sektorearen eta gizartearen zerbitzura dagoen aktibo produktibo bihurtuz. Eraldaketa hau ingurumen jasangarritasunaren, baliabideen erabilera eraginkorraren eta indarrean dagoen araudira egokitzearen irizpideekin egingo da.
Espazioaren eraldaketa prozesu honetan, Azpilur Euskadik aktiboki parte hartzen du, zentral zaharreko instalazioen egokitzapena gauzatuz. Zentzu horretan, lehen lanak jada martxan daude otsailetik, kanpo dikea konpontzeko obrekin, etorkizuneko konplexuaren funtzionamendu baldintzak bermatzeko funtsezko elementua baita. Obra nagusiaren hasiera 2027an aurreikusten da.
Ekimen honekin, Eusko Jaurlaritzak elikadura sektorearen garapenarekiko konpromisoa berresten du, dibertsifikazioa, jasangarritasuna eta balio sorrera sustatzen dituzten proiektuak bultzatuz, horrela eredu produktibo sendoago, berritzaileago eta etorkizuneko erronketarako prestatuago bat sendotuz.
