– MAIATZAREN 5A, EMAGINAREN NAZIOARTEKO EGUNA-
- Osakidetzak programa pilotu bat aktibatu du Euskadi osoan hautatutako zentroetan, haurdun dauden emakumeei eduki eguneratuak, homogeneoak eta ebidentzia zientifikoan oinarrituak eskaintzeko
- Lehen Mailako Arretako osasun-zentroetako 143 emaginek laguntzen diete, guztira, emakumeei prozesu osoan, arreta aditu eta pertsonalizatua bermatuz
- EAEko Osasun Itunaren barruan dagoen ekimen hau sare osora hedatu aurretik, bi hilabetez ebaluatuko da familiekin eta profesionalekin
Osakidetzak programa pilotu bat jarri du abian emaginek Euskadin jaio aurreko saioetan eskaintzen duten informazioa bateratzeko. Joan den apirilaz geroztik, laguntza-sarean hautatutako kontsultetan eduki komun eta eguneratuak erabiltzen ari dira, haurdun dauden emakume guztiek informazio homogeneoa, argia eta ebidentzia zientifikoan oinarritua jasotzen dutela bermatzeko, arreta ematen zaien zentroa edozein dela ere.
Pilotaje hori bi hilabetetan zehar gauzatuko da, eta, Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak adierazi duen moduan maiatzaren 5ean, Emaginaren Nazioarteko Egunean, EAEko jaioaurreko arretaren berrikuntza nagusietako bat da. Aldi horretan, familien eta emaginen balorazioak jasoko dira hobekuntzak sartzeko, Osakidetzako zentro guztietan behin betiko ezarri aurretik.
Ekimena EAEko Osasun Itunean hartutako konpromisoaren barruan kokatzen da. Itun horrek sistema sanitario osoan hezkuntza-programen estandarizazioa bultzatzen du, arretaren kalitatea eta ekitatea hobetzeko. Edukiak eguneratzeko lana Osakidetzako emagin-talde batek egin du, eta, 2024ko abendutik, eskura dagoen ebidentzia zientifikoa berrikusi du, informazioa familien egungo beharretara egokitzeko.
Hurbileko laguntza eta eduki praktikoak
Emaginek funtsezko zeregina betetzen dute emakumeei eta haien familiei haurdunaldian, erditzean eta erditu ondoren laguntzeko, eta informazio zorrotza, etengabeko laguntza eta tresna praktikoak eskaintzen dituzte etapa bakoitzari segurtasunez aurre egiteko.
Osakidetzan, Lehen Mailako Arretako 143 emaginek egiten dute haurdunaldiaren jarraipena, eta jaio aurreko hezkuntzako talde-saioak antolatzen dituzte, normalean zortzi saio, astean bat, bereziki hirugarren hiruhilekoan. Ospitale-eremuan, profesional horiek funtsezkoak dira erditzeari arreta emateko, arrisku-egoeretan laguntzeko, edoskitzeari laguntzeko eta haurdunaldiko dolua bezalako prozesuetan laguntzeko.
Dagoeneko pilotatzen ari diren eduki eguneratuek modu argi, praktiko eta hurbilean jorratzen dituzte prozesuaren etapa guztiak:
- Haurdunaldia: haurdunaldian gertatzen diren aldaketa fisikoak eta emozionalak azaltzen dira, eguneroko ongizaterako gomendioekin batera. Elikadura seguruari, ohitura osasungarriei, haurdunaldiko sexualitateari eta laguntza emozionalari buruzko jarraibideak sartzen dira, baita haurdunaldiko doluan ere.
- Erditzea: erditzearen lehen zantzuak eta faseak ezagutzeko informazioa ematen da, bai eta ospitalera noiz joan jakiteko orientabideak ere. Era berean, mina maneiatzeko baliabideak, laguntzailearen zeregina eta jaio ondoren larruazalaren kontaktuaren garrantzia azaltzen da.
- Erditu ostekoa (erdiberriaroa): erditzearen ondorengo aldaketa fisikoak eta emozionalak tratatzen dira, autozainketari, atsedenari eta jarduera fisikoa pixkanaka berreskuratzeari buruzko gomendioekin. Gainera, kontsulta behar duten alerta-seinaleak azaltzen dira, baita sexualitatearekin, kontrazepzioarekin eta zoru pelbikoaren berreskurapenarekin lotutako alderdiak ere.
- Jaioberriaren zainketak: haurtxoaren higieneari, loari, larruazalari, negarrari eta segurtasunari buruzko jarraibide praktikoak eskaintzen dira, bai eta ongizate-zantzuak eta alerta-seinale posibleak identifikatzeko informazioa ere.
- Edoskitze naturala: edoskitzea hasteko eta mantentzeko tresnak ematen dira, zailtasunen prebentzioari eta esnea ateratzeari eta kontserbatzeari buruzko informazioa barne.
Erreferentzia-sistema
Osakidetzak, gaur egun, 400 emagin inguru ditu Lehen Mailako Arretan eta ospitaleetan banatuta, emakumeei laguntzen dietenak sexu- eta ugalketa-bizitzako etapa guztietan, baita kontrazepzioa edo menopausia ere.
Eskaintzen duten arreta Estatuko onenen artean dago, bai kalitateagatik, bai lortutako ratio profesionalengatik. Ratio horiek adierazten dutenez, Osakidetzan dagoen emagin kopuru osoari erreparatuz gero, Euskadin emagin bakoitzak 15 eta 64 urte bitarteko 2.000 emakume inguru har ditzake. Kopuru horrek Osakidetza Estatuko buru taldean kokatzen du, Espainiako Emaginen Elkarteen Federazioaren (FAME) irizpideen arabera.
Lanbide-eremuan, Osakidetzak aurreikusten du ekainean argitaratzea 23-24-25eko EPEaren II. fasea, emagin plaza berriak barne hartuko dituena, sexu- eta ugalketa-osasunaren arreta eta prebentzioa indartzeko.
Haurdunaldiari, erditzeari eta erditu ondokoari buruzko informazio gehiago eskuragarri dago Osasun Eskolan:
https://osasuneskola.osakidetza.eus/es/catalogue/embarazo-parto-postparto
