- «Klima aldaketa: hemen eta orain» izeneko erakusketak ezagutza zientifikoa planeta, lurraldea eta ekintza lotzen dituen murgiltze esperientzia bihurtzen du.
- Erakusketak Europako NOAA esferarik handiena du. Esfera horretan klimak Lur planetan dituen ondorioak espazioan egongo bagina bezala ikus daitezke.
- Ekoetxea Sarea Euskadiko ingurumen-zentroen sarea da.
- Arreta kliman jartzen duen erakusketa berriaren irekiera 2026ko Ingurumenaren Munduko Egunarekin batera gertatuko da.
Josu Bilbao Ingurumen sailburuordeak, Ingurumenaren Munduko Egunarekin bat eginez, Urdaibaiko Ekoetxearen erakusketa iraunkorra inauguratu du gaur goizean, «Klima aldaketa: hemen eta orain» izenburupean erabat berritu dena.
Sailburuordea Adolfo Uriarte Eusko Jaurlaritzako Natura Ondare eta Klima Aldaketara Egokitzeko zuzendariaren eta Alexander Boto Ekoetxea sarea kudeatzen duen Ihobeko zuzendari nagusiaren laguntzarekin joan da erakusketara. Bertan, Josu Bilbaok adierazi du erakusketa berria «hemen eta orain jarduteko deia» dela. Espazio honek erabakiak zientzia bihurtzen ditu. Hemen ulertzetik jardutera pasatzen da».
Erakusketa ekainaren 5ean, ostiralean, arratsaldez irekiko da publikora eta ezagutza zientifikoa esperientzia bihurtzea du helburu, biodibertsitatea, lurraldea eta ekintza lotuz eta herritarrak gure garaiko ingurumen eta gizarte erronka handienetako baten aurrean jarriz.
«Klima aldaketa: hemen eta orain» erakusketaren ekoizpena bizi dugun larrialdi klimatikoaren testuinguruan kokatzen da eta jendeari klima-aldaketaren ulermen zorrotza eta eskuragarria eskaintzea du helburu. Gertutasunez eta didaktikoki, arazoaren kausak, bilakaera eta ondorioak aztertzen dira, bai eskala globalean, bai ingurune hurbilean, eta gizartearentzat eskuragarri dauden egokitzapen- eta arintze-tresna nagusiak aurkezten dira.
8 urratseko ibilbidea
Erakusketaren ibilbidea gaikako zortzi bloketan antolatzen da. Hasteko, ikus-entzunezko sarrera bat egiten da, klima-aldaketari buruzko lehen galderak planteatzen dituena, eta biodibertsitateari eta ekosistemei eskainitako guneekin jarraitzen du, naturaren eta giza ongizatearen arteko harremana azpimarratuz. Hortik abiatuta erakusketak planetaren historia klimatikoa aztertzen du, eta bereizi egiten ditu klimaren aldaketa naturalak eta gaur egungo klima-aldaketaren berezitasuna, ezaugarri nagusitzat giza jatorria eta azelerazio azkarra dituena.
Ibilbideko gune zirraragarrienetakoa «Klimaren planeta-ikuspegia. Planeta KLIMA 360» deritzon blokea da; bertan bisitariek klimak Lur planetan duen eragina “NOAA Science On a Sphere” esfera erraldoi batean ikusi ahal izango dute hiru dimentsiotan. 2,5 metroko diametroa duen esfera hau gaur egun Europan dagoen handiena da eta NOAA (National Oceanic and Atmospheric Administration) erakundeak diseinatu du, planetako ozeanoak, atmosfera eta klimaren azterketa eta jarraipena egiten dituen Estatu Batuetako Gobernuaren agentzia zientifikoak.
360º-ko proiekzio-tekniken bidez NOAA esferak prozesu globalak erakusten ditu, hala nola batez besteko tenperaturaren bilakaera, poloetako izotz-urtzea, korronte ozeanikoak edo berotegi-efektuko gasen kontzentrazioa, eta elkarri lotutako sistema moduan jarduten duen klimaren irakurketa argia eta didaktikoa eskaintzen du.
Ingurune hurbilagoan erakusketak klima aldaketak Euskadiri nola eragiten dion aztertzen du, tenperaturan, prezipitazioetan eta ekosistemetan aldaketak eginez, eta aldaketa hauek nola eragiten duten basoetan, kostaldean, sistema hezeetan eta herri eta hirietan. Horrela erakusketak prozesu global handiak lurralde zehatz eta ezagun batekin lotzen ditu, klima-aldaketa urruneko arazoa ez den ideia indartuz, egungo errealitatea baizik.
Euskadik 2024an 15,8 milioi tona CO₂ baliokide isuri zituen, hau da, aurreko urtean baino % 1 gutxiago eta 2005ean baino % 38 gutxiago. Helburua 2030erako % 45era arteko murrizketa lortzea da.
Ibilbidearen azken zatia ekintza klimatikoari eskainia dago. Modulu interaktiboen bidez erakusketak hainbat eremutatik klima-aldaketari aurre egiteko zer egin daitekeen planteatzen die bisitariei. Arintze- eta egokitze-adibideak aurkezten dira, Euskadin garatutako eta ekodiseinatutako produktuak erakusten dira, eta jendea erabakiak hartzera eta elkarrekin etorkizun posibleei buruz hitz egitera gonbidatzen da. Esperientzia gune ludiko murgiltzaile batekin osatzen da, non taldearen erabakiek Euskadin dauden hainbat egoera aldatzen dituzten, klima-aldaketaren kausen eta ondorioen arteko lotura zuzena ikusaraziz.
Erakusketa bat Urdaibaiko Erreserban
Erakusketa Urdaibaiko Ekoetxean kokatzen da, Urdaibaiko Biosfera Erreserbaren bihotzean, balio ekologiko handiko enklabea eta klima-aldaketarekiko bereziki sentikorra den lurraldea. Ekoetxea Eusko Jaurlaritzaren Ingurumen Zentroen Sarean integratuta dago eta Ihobe sozietate publikoak kudeatzen du; Ekoetxea Urdaibaik erakusketa honekin indartu egiten du ingurumen-dibulgaziorako eta herritarren inplikaziorako erreferentziazko gune gisa betetzen duen eginkizuna. Urdaibaitik erakusketak planetari bere osotasunean begiratzera gonbidatzen du, hurbilen dagoen lurraldea eta pertsona bakoitzak trantsizio klimatikoan bete dezakeen zeregina ahaztu gabe.
Ingurumenaren Munduko Eguna
Ingurumenaren Munduko Eguna ekainaren 5ean ospatzen da urtero, eta Nazio Batuek bultzatuta ingurumenari dagokionez sentsibilizatzeko nazioarteko ekimen nagusietakoa da gobernuak, enpresak eta herritarrak planetaren erronka ekologiko handien aurrean mobilizatzeko. 2026an «Por el Clima Ya – Klimaren alde oraintxe bertan» lelopean antolatzen da ospakizuna, ekintza klimatikoa bizkortzeko eta erabaki kolektiboak hartzeko premiazko deia, klima-aldaketaren inpaktuak murrizteko eta etorkizun bidezkoago, osasungarriago eta iraunkorrago baterantz aurrera egiteko.
Ekoetxea Sarea
Ekoetxea Urdaibai ingurumen-zentroa Eusko Jaurlaritzak Ihobe Ingurumen Jarduketarako Sozietate Publikoaren bidez kudeatzen duen mota horretako zentroen sarearen parte da. Eusko Jaurlaritzaren ingurumen-zentroen Ekoetxea sarea honako hauek osatzen dute: Urdaibaiko eta Meatzaldeko Ekoetxeek (Bizkaia), Txingudik eta Azpeitiak (Gipuzkoa) eta Añana-Sobronek (Araba).
