- Araudi berria indarrean sartu zenetik, hau da, maiatzaren 11tik, alokairurako 526 laguntza-eskaera erregistratu dira; 2025ean, aldi berean, berriz, 258 eskaera jaso ziren
- Hileroko laguntza, batez beste, 273 eurokoa da, eta laguntza jasotzen duten gazteen alokairuaren kostuaren % 52,1 inguru estaltzen du
- Bizigune programaren hobekuntzei esker, Donostian lehen aldiz gainditu da jabe bati etxebizitza programan sartu ondoren ordaintzen zaion hileko kanonaren muga;1.000 eurora igo da, eta lehen 675 eurokoa zen
Etxebizitzaren arloko Premiazko Neurrien Dekretuaren bidez Gaztelagun programan egindako hobekuntzek euskal gazteen berehalako erantzuna jasodute. Araudi berria indarrean sartu zenetik, hau da, maiatzaren 11tik, alokairurako 526 laguntza-eskaera erregistratu dira; 2025ean, aldi berean, berriz, 258 eskaera izan ziren. % 104 hazi da, beraz, eskaera.
Datuak gaur arratsaldean eman ditu Denis Itxaso Etxebizitza eta Hiri Agendako sailburuak Radio Euskadiko Ganbara saioan, Arantza García kazetariak gidatuta. Bertan, nabarmendu duharrera ona izan dutela gazteek alokairuko etxebizitza bat eskuratu ahal izateko Eusko Jaurlaritzak bultzatutako hobekuntzek. «Euskal gazteen erantzuna ia berehalakoa izan da.Laguntzak merkatuaren errealitatera egokitzen ditugunean eta laguntzak jasotzeko aukerak zabaltzen ditugunean, gazteek erantzun egiten dute, emantzipatzeko eta beren bizi-proiektua garatzeko tresna baliagarria dutelako», adierazi du Itxasok.
Testuinguru horretan, «Premiazko Neurrien Dekretuak adierazten duen ezkutu soziala zabaltzen eta emaitzak ematen hasi da. Lehen datu horiek berresten dute beharrezkoa zela Gaztelagun eta Bizigune programen sarbide-atalaseak eguneratzea, alokairuaren merkatuaren errealitate berrira egokitzeko, gero eta prezio garestiagoak baititu «. Sailburuak azaldu duenez, «gure laguntzak zaharkituta geratu dira errealitate horri dagokionez, eta gaur egiaztatu dugu onartutako hobekuntzek diseinatu zirenerako funtzionatzen ari direla: herritarrak babesteko eta etxebizitza eskuragarria eskuratzeko aukera errazteko».
Eskaeren asteroko bilakaerak joera hori berresten du. Dekretua indarrean jarri eta lehen astean 178 eskaera erregistratu ziren, aurreko astean baino % 74 gehiago. Bigarren astean, 200 eskaera jaso ziren, hau da, % 29 gehiago; hirugarren astean, berriz, 148 eskaera jaso ziren, eta erreformaren aurretik izan ohi ziren kopuruek oso gora egin dute.
Iazko datuekin alderatuta diferentzia adierazgarria da. Dekretua aplikatu den lehen astean erregistratutako 178 eskaerek % 107an gainditzen dituzte 2025eko data berberetan jasotako 86 eskaerak. Bigarren astean, igoera are handiagoa izan da, % 117koa, 92 eskaera izatetik 200 izatera pasatu baita. Era berean, 2026ko maiatza amaieran 650 eskaera ziren guztira, eta 2019an Gaztelagun programa sortu zenetik bigarren maiatzik onena izan da, 2022ko maiatzaren atzetik.
Diruz laguntzeko alokairu gehiago eta laguntza jasotzeko eskubidea duten gazte gehiago
Premiazko Neurrien Dekretuaren bidez onartutako hobekuntzek nabarmen eguneratu dituzte programan sartzeko baldintzak.Dirulaguntza jaso dezaketen gehienezko errentak 900 eurokoakdira Bilbon, Donostian eta Gasteizen; 800 eurokoak Bilboko eta Donostiako metropoli-eremuetan eta 10.000 biztanletik gorako udalerrietan; eta 750 eurokoak Euskadiko gainerako udalerrietan.Gainera, tentsionatutako eremu izendatutako udalerrietan, muga horiek Alokairu Merkatuaren Estatistikan (AME) jasotako alokairuaren batez besteko prezioaren % 95eraino iritsi ahal izango dira. Laguntza jasotzeko gehienezko diru-sarrerak ere handitu egin dira: 30.000 euro urtean eskaera indibidualentzat, 36.764 euro bi pertsonako bizikidetza-unitateentzat eta 39.184 euro familia ugarientzat.
Lehenengo aldiz, Gaztelagunek bizitegi-errealitate berriak gehitu ditu; logelak alokatzea edo berrakuratzea ere diruz lagun daitezke. Era berean, etxebizitza partekatu bakoitzeko bi laguntza eman ahal izango dira, bizikidetza-unitate bakoitzak bere kontratua badu.
Webgunearen bidez zuzenean egindako eskaera gehiago
Elkarrizketan, sailburuak beste datu bat ere nabarmendu du, eta aitortu duenez, “baldintza berrien inguruan egindako komunikazioari esker, gazte askok zuzenean izapidetu dituzteberen eskaerak, aldez aurretik kontsultarik egin beharrik gabe”.Izan ere, Alokabidek kudeatutako dei eta mezu elektronikoak ez dira bereziki hazi, eskaerak asko igo badira ere.
Dekretua indarrean sartu ondoren, kontsulten kopuruak behera ere egin du: dekretuaren aurretik, garai batzuetan, egunean 100 dei baino gehiago jasotzen ziren; dekretua onartu eta hurrengo asteetan, berriz, 70 eta 87 kontsulta artean jaso dira. Sailburuak azaldu duenez, horrek agerian uzten du egindako hobekuntzei buruzko informazioa “modu argian iristen ari zaiela onuradun izan daitezkeenei, eta Sailak gaitutako kanal digitalen bidez erantzuten dietela beren zalantzei”.
96 milioi euro baino gehiago gazteei emantzipatzen laguntzeko
Gaztelagun, sortu zenetik, Euskadin gazteei emantzipatzenlaguntzeko tresna nagusietako bat bilakatu da. Gaur egun, 7.679 hartzaile aktibo ditu, eta 2026an 9.106 gaztek jaso dute laguntza ekonomikoa. Orotara, programa abian jarri zenetik, 17.326 pertsonak jaso dituzte laguntzak. Metatutako inbertsioa 96,2 milioi euro baino gehiagokoa da dagoeneko, eta ekitaldi honetan bakarrik 10,6 milioi euro eman dira laguntzen bidez, programakazken urteotan zifra errekorrak erregistratu ondoren: 25,6 milioi euro baino gehiago eman ziren 2025ean, eta 23,3 milioi 2024an.
Programaren adierazleek erakusten dute gazteek oraindik ere etxebizitza eskuratzeko ahalegin ekonomiko handia egin behar dutela. Onuradunen alokairuaren batez besteko errenta hilean 524 eurokoa da, eta aitortutako batez besteko diru-sarrerak urtean 12.437 eurokoak dira. Horrek esan nahi du, laguntza publikorik gabe, batez beste, onuradunek diru-sarreren % 50,6 behar dutela alokairua ordaintzeko. Gaztelagun programaren bidez, hileroko laguntza, batez beste, 273 eurokoa da, eta laguntza jasotzen duten gazteen alokairuaren kostuaren % 52,1 inguru estaltzen du.
Lurralde historikoei dagokienez, Bizkaian 4.071 hartzaile aktibo daude, Gipuzkoan 2.191 eta Araban 1.417. Batez besteko laguntza 267 eta 276 euro artekoa da hiru lurraldeetan. Ildohorretan, Itxasok azpimarratu duenez, “datu hauek agerian uzten dute beharrezkoa dela gazteentzako etxebizitza politika publikoak indartzen jarraitzea. Ezin dugu onartu alokairuaren prezioak gazteak emantzipatzeko oztopo nagusia izaten jarraitzea. Gure helburua da aukerak zabaltzea eta milaka euskal gaztek aurre egin behar dieten oztopo ekonomikoak murriztea», adierazi du.
Neurri berrien eraginak sumatzen hasi da Bizigune programa ere
Gaztelagun programaren hobekuntzekin batera, Premiazko Neurrien Dekretuak nabarmen aldatu zuen Bizigune programa, etxebizitza huts gehiago alokairu babestu bihurtzeko. Araudi berriaren arabera, 46.463,29 euro igo da programako etxebizitza bat eskuratzeko diru-sarreren gehieneko muga, eta % 80raino handitu du etxebizitzak lagatzen dituzten jabeek jasotzen duten kanona (gehienez ere 700 euro hilean).
Tentsionatutako eremu diren udalerrietan, jabeentzako konpentsazioa, dekretuaren arabera, AMEren alokairuaren batez besteko prezioaren % 95eraino irits daiteke. Neurriaren bidez, Donostian lehen aldiz gainditu da hileko 1.000 euroko kanon-muga, eta, zehazki, 1.008 eurora iritsi da programako etxebizitza baten kasuan (lehen, muga 675 eurokoa zen).
Oraindik goiz da aldaketa horien eragina kuantitatiboki neurtzeko, izan ere, etxebizitzak programan sartzeko izapideak egin behar dira, eta, beraz, alokairurako laguntza eskatzea baino denbora gehiago behar da horretarako. Hala ere, Etxebizitza eta Hiri Agenda Saila seinale positiboak ikusten ari da dagoeneko.
Besteak beste, baldintza berrien inguruan interesa duten jabeen kontsultak ugaritu egin dira, eta, bereziki, lagapen-akordioak laster amaitzen zaizkienek kontratuak berritzeari buruzkoak. Pertsona horiek Bizigunen jarraitzea erabaki dute, Eusko Jaurlaritzak onartutako kanonen hobekuntza nabarmenari esker.
