Gobernu Kontseiluak Francisco Javier Gómez Elosegui Sariaren 2026ko ediziorako deialdia onartu du, eta aurki aterako da. Sari horren bidez, Eusko Jaurlaritzak pertsonen edo erakundeen lana aitortzen du, espetxe-eremuan erakutsitako konpromisoagatik eta bikaintasunagatik; bereziki, giza eskubideen defentsan eta gizarteratzearen aldeko ahaleginetan.
Justizia eta Giza Eskubideetako sailburu María Jesús San Josék proposatuta, deialdiaren helburua da espetxe-sistema humanizatzen eta arlo horretan diziplina anitzeko ikerketa sustatzen eredugarri izan diren ibilbide pertsonalak edo profesionalak nabarmentzea.
Saria Justizia eta Giza Eskubideetako Sailaren 2025-2028 aldirako Dirulaguntzen Plan Estrategikoaren barruan dago, eta 10.000 euroko zuzkidura ekonomikoa du. Francisco Javier Gómez Elosegui du izena, Gipuzkoako Espetxeko psikologoa eta EHUko Kriminologia Euskal Institutuko (IVAC-KREI) irakaslea izan zen, eta ETAk 1997ko martxoaren 11n erail zuen.
Sari horren bidez, gogorarazi nahi da “haren ondarea bizirik dago erreferente etiko eta profesional gisa, espetxeak humanizatzearen eta askatasun gabetutako pertsonen birgizarteratzearen eta giza eskubideen errespetatuaren alde egindako lan nekaezinagatik”.
Deialdia urtero egiten da Justizia Sailburuordetzaren urteko ebazpenaren bidez. Sari horrek berezko araubide juridikoa du, eta saritutako pertsonak edo erakundeak eskatu gabe ematen da. Deialdi horren bidez, Eusko Jaurlaritzak berretsi egiten du gizarteratzean, giza duintasunean eta funtsezko eskubideetan oinarritutako espetxe-politikarekiko konpromisoa. Hori egiten du, gainera, praktikaren edo ikerketaren bidez sistema bidezkoagoa, gizatiarragoa eta eraldatzaileagoa eraikitzen laguntzen dutenei aitortza publikoa eginez.
Aurreko edizioetako saridunak
Aurreko edizioetan, Francisco Javier Gómez Elosegui Sariak espetxeetan gizarteratzearekin eta giza eskubideen defentsarekin konprometituta dauden entitateen lana aitortu du. Iaz, Arabako Hiesaren Aurkako Herritarren Batzordeak jaso zuen, duela hiru hamarkada baino gehiagoz espetxeetan egindako lanagatik.
2024an, Ruth Alonso espetxe-zaintzako epaile izan zen saritua, espetxe arloko gizarteratzean eta birgizarteratzean egindako lanagatik, eta zigortuen bizi-baldintzak duintzeko ahaleginagatik nabarmendu zen. 2023an, Arrats elkartea saritu zen, espetxeetako esku-hartzearen esparruan izandako jardunbide egokiengatik, eta, aurreko urtean, 2022an, Bidesari elkarteak 1994tik askatasunaz gabetutako pertsonekin egindako lan jarraituagatik jaso zuen saria.
2021ean, ADAP elkarteak jaso zuen saria, Arabako espetxean egindako lan boluntarioa aitortzeko, bereziki emakume presoei laguntzen eta ahalduntzen. Azkenik, 2020an, Loiolaetxea elkartea saritu zuten, gizarteratze-prozesuetan dauden askatasunaz gabetutako pertsonei emandako laguntzagatik eta egindako ibilbide nabarmenagatik.
