- Euskal Osasun Zerbitzuak espezialitate horretako 405 plaza ditu gaur egun -116 Araban, 67 Gipuzkoan eta 222 Bizkaian-, duela bost urte baino % 24,6 gehiago
- Profesionalek eremu komunitarioan egiten dute lan, osasun-mentaleko zentroen bidez, batez ere, eta ospitaleetan
- Osakidetzak nabarmendu du bere lanak osasun mentaleko zerbitzuak «espazio bidezkoago, inklusiboago eta eraginkorrago» bihurtzen laguntzen duela
Astearte honetan, irailak 1, Osasun Mentaleko Erizaintzaren Nazioarteko Eguna dela eta, Osakidetzak arlo honetan espezializatutako erizainek egiten duten ezinbesteko lana goraipatu du, sufrimendu psikikoa duten pertsonen zaintzan, laguntzan eta arretaren humanizazioan egiten duten ekarpena azpimarratuz.
Osasun-erakundeak gogorarazi duenez, osasun mentaleko erronkak areagotu eta dibertsifikatu diren testuinguru batean, osasun mentaleko erizaintza funtsezko zutabe gisa finkatu da, aldaketa-eragile gisa jardunez eta eragindako pertsonen eta haien familien duintasuna, autonomia eta ongizate integrala sustatuz.
Osakidetzak osasun mentalean espezialista den erizaintzako 405 plaza ditu gaur egun, Araban (116), Gipuzkoan (67) eta Bizkaian (222) banatuta. Zenbaki horrek % 24,6ko hazkundea izan du 2021etik. Profesional horiek helduei zein haur eta gazteei arreta ematen diete komunitate-zentroetan —osasun mentaleko zentroak, eguneko ospitaleak, etxeko arreta eta komunitate-inguruneko lana—eta ospitaleetan. Era berean, hezkuntza- eta lan-ingurunean duen eginkizuna nabarmentzen da, garaiz detektatzen, laguntasuna ematen eta ongizate emozionala sustatzen egiten duten ekarpenarengatik.
Funtzio anitzak eta multidimentsionalak
Eremu komunitarioan, osasun mentaleko erizaintzak zainketen jarraitutasuna, gizartean parte hartzea eta gaixoberritzeen prebentzioa errazten ditu, eta osasun-sistemaren eta komunitatearen arteko zubi gisa jarduten du. Ospitale-eremuan, zainketa intentsiboak, euspen emozionala, monitorizazio klinikoa eta familientzako laguntza eskaintzen ditu, ingurune segurua eta terapeutikoa bermatuz. Asistentzia-zirkuituko zentro bakoitzak zaintza mota desberdina eskaintzen du, baina guztiek helburu bera dute: errekuperazioa bultzatzea eta sufrimendu psikikoa dutenen esperientzia duintzea.
Azken batean, osasun mentaleko erizainek zubi gisa jarduten dute pazientearen, familiaren eta osasun-sistemaren artean, asistentziaren jarraitutasuna eta baliabide komunitarioen integrazioa sustatuz. «Funtzioak anitzak dira, hainbat dimentsiotakoak eta ebidentzia zientifikoak eta zaintzaren etikak babestutakoak, eta horrek guztiak osasun mentaleko zerbitzuak espazio bidezkoago, inklusiboago eta eraginkorrago bihurtzen laguntzen du», azaldu du María López de Gámiz, Osakidetzako Erizaintzako eta Zainketetako zuzendariordeak.
Pazientearen egoera mentalaren, emozionalaren eta sozialaren ebaluazio integrala egiten dute, zaintza pertsonalizatuko planak garatu eta ezartzen dituzte, pazienteei eta familiei heziketa eta laguntza ematen diete gaixotasunari buruz, tratamendu eta aurre egiteko estrategiei buruz, krisietan esku hartzeko eta arrisku-egoerak maneiatzeko, hala nola, suizidioa prebenitzeko, autonomia eta errekuperazioa sustatzeko, gizarteratzea eta komunitate-integrazioa erraztuz, giza eskubideak defendatuz eta estigmaren aurka borrokatuz.
Arreta humanizatua eta pertsona ardatz duena
Osakidetzak osasun mentaleko erizaintzaren egungo jarduna definitzen duten lau zutabe azpimarratu ditu:
- Pertsona ardatz duen arreta: paziente bakoitzaren historia, balioak eta bizi-helburuak kontuan izaten ditu, eta arreta pertsonalizatua eta esanguratsua bultzatzen ditu.
- Laguntza terapeutikoa: autozainketa, autonomia eta gizarteratzea sustatzen ditu, eta euren presentzia malgua da, hurbila bizitzako testuinguru errealetara egokituz.
- Arreta humanizatua: duintasuna, errespetua eta parte-hartze aktiboa bermatzen ditu zaintza-prozesuan, Osakidetzaren Humanizazio Ereduarekin eta Euskadiko Osasun Mentaleko 2023-2028 Estrategiarekin bat etorriz.
- Konpromisoa duintasunarekin eta errekuperazioarekin.
Egun honetan, Osakidetzak «gehien behar dutenen bizitza egunero-egunero zaintzen, laguntzen eta humanizatzen duten erizainen konpromisoa, sormena eta grina» aitortu nahi ditu, osasun-sistemarekin lehen harremana izatetik komunitatean erabat bergizarteratu arte duten funtsezko zeregina azpimarratuz.
