- Alberto Martínez: “Pazienteek parte hartzen dutenean, osasun-sistema hobetu egiten da”
- Eusko Jaurlaritzak elkarrizketaren eta Euskadiko Osasun Itunean lortutako akordioen balioa nabarmendu du, Esparru Estatutuaren erreformaren inguruan Madrilen akordioak lortzeko zailtasunen aurrean
- Euskadi pausoak ematen ari da Pazienteek Euskal Osasun Sisteman Parte Hartzeko Legerantz, osasun-politiken plangintzan, ebaluazioan eta hobekuntzan haien parte-hartzea sendotzeko
Alberto Martínez Eusko Jaurlaritzako sailburuak gaur berretsi du pazienteen ahotsa eta esperientzia beren erabakietan modu iraunkorrean txertatuko dituen osasun-sistema batekin Euskadik hartuta duen konpromisoa. Pazienteen Erakundeen Plataformak (POP) Deustuko Unibertsitatean antolatutako Pazienteen Erakundeen X. Kongresuaren inaugurazioan, adierazi du Pazienteek Euskal Osasun Sisteman Parte Hartzeko Legea eredu hori finkatzeko eta Euskadiko Osasun Ituneko akordioei jarraipena emateko tresna nagusietako bat izango dela.
“Euskadin osasunaren etorkizuna ez da pazienteentzat eraikiko; pazienteekin eraikiko da”, adierazi du Martínezek “Etorkizuneko osasuna eraikitzen: berrikuntza, datuak eta pazienteak” leloaren pean elkartu diren erakundeen aurrean. Sailburuak defendatu du aurrerapen zientifikoak, adimen artifiziala eta datuen erabilera pertsonen bizitza hobetzera eta gaixotasun batekin bizi direnen ezagutza sartzera bideratu behar direla.
Euskadiko Osasun Ituneko akordioak eta parte-hartzea
Pazienteen erakundeen ekarpenek Euskadiko Osasun Itunean adostutako estrategien eta jarduketa-lerroen % 90ean utzi dute arrastoa. Martínezek emaitza hori nabarmendu du osasunaren arloko lehentasunetan eragiteko eta herritarren benetako beharretara hurbiltzeko haien gaitasunaren erakusgarri gisa.
“Pazienteek parte hartzen dutenean, erabakiak hobeak dira”, azpimarratu du sailburuak, eta eragile sozial, profesional, akademiko eta instituzionalekin partekatutako prozesu honetan elkarte-mugimenduak erakutsi duen zorroztasuna, erantzukizuna eta eskuzabaltasuna eskertu ditu.
Martínezek Ituna aldarrikatu du elkarrizketarako borondatea dagoenean adostasunak posible direla erakusteko. Esperientzia horren aurrez aurre Estatu mailan Esparru Estatutuaren erreformari buruzko akordioak lortzeko zailtasuna jarri du, eta ohartarazi du akordiorik ezak ziurgabetasuna eta urduritasuna sortzen dituela eta horrek eragina duela osasun-sistemaren antolaketan eta, azken finean, pazienteen arretan.
“Aurrerapen iraunkorrak inoiz ez dira gabeziatik sortzen. Elkarrizketatik, konpromisotik eta elkarrekin eraikitzeko borondatetik sortzen dira”, adierazi du.
Pazienteen erakundeekin eraikitako legea
Etorkizuneko legeak jarraipena emango dio Itunaren lanari, parte-hartzea osasun-sistemaren egituraren parte izan dadin eta ekimen puntualak gainditu ditzan. “Finkatu nahi dugun ereduan pazienteen ahotsa osasunaren arloko politika publikoen plangintzan, ebaluazioan eta etengabeko hobekuntzan egotea nahi dugu”, adierazi du Martínezek.
Euskadin dauden esperientzietan eta Osasun Sailak azken urtean elkarte-sarearekin egindako lanean oinarritzen da ekimena. 2026ko uztailetik irailaren 15era bitartean egindako aurretiazko kontsulta publikoak eta hamaika entitateren ekarpen dokumentalek eskaera partekatu bat indartu dute: hasieratik parte hartzea, eragiteko benetako gaitasunarekin, eta aurkeztutako proposamenekin zer egiten den jakitea.
Ereduak jasotzen ditu pazienteen erakundeak sisteman solaskide gisa aitortzea, euskal erregistro bat eta parte hartzeko egitura egonkorrak, formakuntzarekin eta laguntza metodologikoarekin batera. Arreta berezia eskainiko zaie elkarte txikiei, lurraldekoei edo prebalentzia txikiko gaixotasunekin lotutakoei.
Proposamenaren helburua da parte-hartzea txertatzea arretan eta zainketetan, erabaki partekatuen bidez; zerbitzuen eta prozesu asistentzialen diseinuan; eta politika sanitarioen estrategia, plan, ikerketa eta ebaluazioan. Irisgarritasuna, inklusioa eta parte hartzeko bideak funtsezko bermeak izango dira, zer ekarpen sartzen diren eta beste batzuk zergatik ez diren sartzen azalduko duen erantzunarekin batera.
Pazienteen Erakundeen X. Kongresua
Euskadik kongresuan duen ordezkaritzaren barruan daude Gontzal Tamayo Osasuneko eta Eraldaketa Digitaleko sailburuordea, medikuntza digitalizazioaren bidez eraldatzeari buruzko eztabaidan; Inés Gallego Osasuneko Eraldaketa, Plangintza eta Digitalizazioaren zuzendaria, “Osasun-politika pazienteak benetan parte hartuz” mahaian; eta Biobizkaiako eta Osakidetzako profesionalak aplikazio praktikoari buruzko saioetan.
“Lehenago edo geroago denok izango gara pazienteak edo denok egongo gara paziente den norbaiten ondoan”, gogoratu du Martínezek amaitzeko. “Berrikuntzak aurrera egiten lagunduko digu. Datuek hobeto erabakitzen lagunduko digute. Baina beti pertsonek erakutsiko digute bidea”, adierazi du.
