Gaurko Gobernu Kontseiluak Euskadin lehen aldiz, ezagutza zientifikoa gizartean zabaltzeko proiektuak finantzatzeko dirulaguntzen deialdia. «Ezagutza Zabaltzen» izeneko ekimena Zientzia, Unibertsitate eta Berrikuntza Sailak 2025ean abian jarritako Ezagutza Gizartean Zabaltzeko egitasmoaren barruan kokatzen da.
Laguntza-ildo berri honen helburua da ezagutza zientifikoa eta berrikuntza euskal herritar guztiei hurbiltzea, kultura zientifikoa indartzea eta gizarte kritikoagoa, informatuagoa eta parte-hartzaileagoa bultzatzea.
Zientzia, Unibertsitate eta Berrikuntzako sailburu Juan Ignacio Pérez Iglesiasek azaldu duenez, «gaur egungo testuinguruan, desinformazioaren areagotzeak eta ezagutza zientifikoaren balioa zalantzan jartzen duten mugimenduen gorakadak markatuta, Eusko Jaurlaritzak ezinbestekotzat jotzen du ezagutzaren zabalkunde soziala indartzea, demokraziaren eta eztabaida publikoetan eta erabakiak hartzean herritarrek parte hartzearen funtsezko zutabe gisa”.
Programak 700.000 euroko diru-zuzkidura izango du guztira: 200.000 euro arte banakako proiektuetarako izango dira, eta 500.000 euro arte taldeko proiektuetarako. Banakako proiektuek 8.000 euroko aurrekontua izan beharko dute gutxienez, eta 20.000 eurokoa gehienez; lankidetzan egindako proiektuek, berriz, 50.000 eurotik 80.000 eurora bitartekoa.
Deialdiaren helburua da ezagutza zientifikoa eskuragarriago egitea, zientziara hurbiltzeko eta zientziaz gozatzeko dauden gizarte-arrakalak murriztea, dibulgazio zientifikoan euskararen erabilera sustatzea eta ezagutza sortzeko eta transferitzeko prozesuetan herritarren parte-hartzea bultzatzea.
11,15 milioi euro, euskal arrantza- eta akuikultura-sektorearen lehiakortasuna eta etorkizuna indartzeko
Gobernu Kontseiluak argi berdea eman dio Euskadiko arrantza- eta akuikultura-sektorerako 2026ko FEMPA laguntzen deialdiari, 11,15 milioi euroko zuzkidurarekin. Tresna estrategiko honen bidez, Eusko Jaurlaritzak ekonomia urdinerako eta euskal kostaldeko itsaso- eta arrantza-jarduera errotzeko funtsezkoa den sektore baten lehiakortasuna, jasangarritasuna eta egokitzapen-gaitasuna indartu nahi ditu.
Laguntzak arrantzale-kofradiei, sektoreko erakundeei, armadoreei, akuikultura-operadoreei, ondasun-erkidegoei eta erakunde zientifiko-teknikoei zuzenduta daude, eta proiektuak Euskadin garatzen dituzte edo egoitza-portua Euskal Autonomia Erkidegoan duten ontziei lotuta daude. Laguntzek aukera emango dute ontziak eta instalazioak modernizatzeko, ekoizpen-prozesuak hobetzeko, teknologia berriak txertatzeko, arrantza- eta akuikultura-produktuen balio erantsia bultzatzeko eta euskal kostaldeko erresilientzia ekonomikoa indartzeko jarduerak diruz laguntzeko. Maria Ubarretxena bozeramailean azaldu duenez “diruz lagundu daitekeen gastuaren % 50eraino estaliko da, jarduketa motaren eta finantzatutako ildo espezifikoaren arabera. Lagundutako proiektuak 2026tik 2028ra bitartean gauzatu beharko dira”.
Deialdiak, 2021-2027 aldirako Europako Itsas, Arrantza eta Akuikultura Funtsaren bidez finantzatuta, arrantzari, akuikulturari, arrantza-produktuen eraldaketa eta merkaturatzeari, berrikuntza teknologikoari, energia-efizientziari eta ingurumen-jasangarritasunari lotutako inbertsioak eta proiektuak babestea ahalbidetuko du.
Euskal ardoaren nazioarteko sustapena bultzatzeko laguntza ekonomikoak
Gobernu Kontseiluak onartutako beste puntu bat izan da mahastizaintzako eta ardogintzako esku-hartze sektorialaren programa (ISV Sustapena) hirugarren herrialdeetan sustatzeko eta komunikatzeko laguntzen 2026ko deialdia aldatzea, Nekazaritza eta Landa Garapenaren Konferentzia Sektorialean berriki adostutako Europako finantzaketa-ehunekoa egokitzeko.
Aldaketa honi esker, % 50etik % 60ra igoko da Europar Batasunak mahastizaintza eta ardogintzaren sektorea nazioarteko merkatuetan sustatzeko eta komunikatzeko ekintzetarako ematen duen laguntzaren gehienekoa, eta, horrela, euskal upategiei babes publikoa emango zaie nazioartekotzeko, merkataritza-posizionamendurako eta merkatu berriak irekitzeko estrategietan.
Aldaketa honen ondorioz, laguntza horietara bideratutako guztizko zenbatekoa 8.500.000 eurotik 9.844.560,88 eurora igaro da, eta erakundeek sektoreari laguntzeko duten gaitasuna handitu da, nazioarteko lehia gero eta handiagoak eta upategi askok aurre egin beharreko merkataritza-zailtasunek markatutako testuinguruan.
Lehiatu Programa, euskal nekazaritza-, arrantza- eta elikadura-produktuen nazioarteko sustapena bultzatzeko
Gobernu Kontseiluak Lehiatu Sustapena programaren 2026ko deialdia onartu du. Laguntza-lerro honek 670.000 euro ditu, euskal nekazaritza-, elikagai-, arrantza- eta basogintza-produktuak Euskaditik kanpoko merkatuetan sustatzeko.
Programa honen helburua da Euskadiko nekazaritzako elikagaien sektorearen nazioarteko presentzia indartzea, merkatu berriak irekitzen laguntzea eta euskal enpresek Euskal Autonomia Erkidegotik kanpo duten merkataritza-posizioa sendotzea. Ekimenak, gainera, lehen sektoreari lotutako industria eraldatzailearen eta merkaturatzailearen lehiakortasuna indartu nahi du, eta balio erantsi handiagoa sortu euskal ekonomiarentzat.
Nekazaritza-, elikagai-, arrantza- eta basogintza-enpresei, kontseilu arautzaileei eta esportazio-partzuergoei ematen zaizkie laguntzak, baldin eta beren jarduera nagusia Euskadin garatzen badute. Enpresa txiki eta ertainek zein enpresa handiek eskuratu ahal izango dituzte, betiere euskal produktuak eraldatzeko, merkaturatzeko eta sustatzeko jarduerei lotuta badaude. Programak 2026ko urtarrilaren 1etik urriaren 31ra bitartean egindako sustapen-ekintzak lagunduko ditu diruz.
Kontziliazioaren indartzea
Era berean, Gobernu Kontseiluak dekretu berri bat baimendu du, zeinaren bidez arautzen baitira seme-alabak eta mendetasun-egoeran edo osasun-egoera oso larrian dauden senitartekoak zaintzeko eszedentziak edo lanaldi-murrizketak hartzen dituzten gurasoentzako laguntzak eta 14 urtetik beherako seme-alabak zaintzeko zaintzaileak kontratatzeko laguntzak.
Araudi berri honek laguntzen zenbateko ekonomikoak handitzea dakar, laguntzen familia onuradunak handitzea, laguntzak eskuratzeko baldintzak malgutzea eta laguntzen kudeaketa hobetzea. Laguntza hauetara bideratutako inbertsioa 21,3 milioi eurokoa zen orain arte, eta, dekretu berriari aplikatutako berrikuntzen ondoren, 27,5 milioi eurokoa izango da.
Eszedentzietarako eta lanaldi-murrizketetarako laguntzek % 10eko igoera izango dute, eta, guraso bakarreko familien, familia ugarien, kideren bat mendekotasun larriko egoeran edo mendekotasun handiko egoeran edo % 50etik gorako desgaitasun-egoeran duten familia-unitateen eta kideren bat genero-indarkeriaren edo sexu-indarkeriaren biktima duten familia-unitateen kasuan, igoera % 30ekoa izango da. Harrera-familiek (iraunkorrak, aldi baterakoak eta larrialdikoak) ere jaso ahal izango dituzte laguntza horiek, eta, beraz, gizarteari egiten dioten ekarpena balioesten da eta harrera-familien premiari buruzko deia egiten da.
Euskadiko Erlijioen Arteko Kontseilua
Gaur, halaber, Gobernu Kontseiluak argi berdea eman dio Euskadiko Erlijioen arteko Kontseiluaren osaera eta funtzionamendua arautzen dituen dekretuari. Kontseilua zortzi erlijiok osatuko dute, errotze nabarmeneko adierazpena dutenak: budista, islama, katolikoa, ebanjelikoa, errumaniar ortodoxoa, bahá «í, azken egunetako santuen jesukristoa eta jehovaren lekukoak. Gainera, gutxiengoa diren beste erlijio batzuk eta erlijioen arteko elkarrizketa sustatzen duten erakundeak ere parte hartu ahal izango dute.
“Organo aholku-emailea izango da, eta euskal erakundeen (Eusko Jaurlaritza, foru-aldundiak eta udalak) eta Euskadin dauden erlijio-konfesioen arteko elkarrizketarako eta lankidetzarako gune egonkorra izango da” azaldu du Ubarretxenak.
Euskadiko Erlijioen arteko Kontseiluak erlijio eta kultu-askatasunaren erabilerari eragin diezaioketen ekimen edo erabakietan erakundeen arteko solaskidetza egitura egonkor batez hornitzea ahalbidetuko du, erlijio-aniztasunarekin lotutako politika publikoen diseinuan aholkularitza teknikoa emateko eta parte hartzeko esparru formal bat eskainiz.
2,25 milioi euroko laguntzak euskara ikasteko
Gobernu Kontseiluak onartu du 2,25 milioi euroko laguntza-lerroa 2025-2026 ikasturtean euskara ikasi duten herritarrek matrikularen kostuaren zati bat edo osoa berreskuratu ahal izan dezaten. Neurriak helduen euskalduntzea indartzeko eta euskara ikasteko doakotasunerantz aurrera egiteko Eusko Jaurlaritzak azken urteotan garatzen ari den estrategia integralaren barruan kokatzen dira.
Azken urteetan, Eusko Jaurlaritzak euskara ikasteko oztopo ekonomikoak murrizteko politika progresiboa garatu du, helburu argi batekin: gero eta herritar gehiagok euskara ikasteko aukera erreala izatea eta erabilerarako gaitasuna eskuratzea.
Deialdiaren bidez, HABEren mailak gainditu edo egiaztatzen dituzten ikasleek matrikularen kostuaren zati bat edo osoa berreskuratu ahal izango dute, A1etik C2ra bitarteko maila guztietan.
Laguntzen zenbatekoa gainditutako edo egiaztatutako mailaren araberakoa izango da, eta kasu batzuetan matrikularen kostu osoa estaltzera iritsi ahal izango da. Gehieneko laguntzak 600 eurokoak izango dira A1 mailan, 800 eurokoak A2an, 1.000 eurokoak B2 mailan eta 700 eurokoak C1 mailan gazteen kasuan.
Dirulaguntzak eskuratzeko, beharrezkoa izango da HABEren erregistroan inskribatutako euskaltegi edo autoikaskuntzarako zentro homologatu batean matrikulatuta egotea eta dagokion maila gainditu edo egiaztatzea.
Euskadiko Lurralde-proiektu turistikoetarako laguntzak
Gainera, Gobernu Kontseiluak Lurralde Proiektu Turistikoak (LTT) sustatzeko laguntza-programa berria onartu du, 1.840.000 euroko aurrekontuarekin eta Euskadiko helmugen erakargarritasuna eta kalitatea hobetzeko diseinatuta.
Laguntza-programa hainbat erakunde publiko zein pribaturi zuzenduta dago, eta bi dirulaguntza-lerrotan banatzen da. Alde batetik, Euskadiko helmugen erakargarritasuna eta esperientzia turistikoa hobetzea helburu duten lurralde-proiektu turistikoak. Eta, bestetik, helmugen lehiakortasuna eta jasangarritasuna hobetzen duten proiektuak.
Emaus denda-sarerako merkataritza-proiektuaren bigarren fasea
Gobernu Kontseiluak argi berdea eman dio Emaus denda-sarerako merkataritza-proiektuaren bigarren faseari. Proiektu honen helburua da Emauseko denda-sarea dinamizatzea, ekonomia sozial eta zirkularraren inguruko topagune bihurtzeko erronkarekin, non bigarren eskuko produktuen salmenta sentsibilizazio-jarduerekin, komunikazio-kanpainekin eta fidelizazio-sistema batekin osatzen baita. Horrek guztiak tokiko merkataritza dinamizatzen, publiko berriak erakartzen eta denda-sareak ekonomia sozial eta zirkularraren barruan duen posizioa indartzen laguntzen du.
Bigarren faseak, 65.907 euroko guztizko zenbatekoarekin, 2026-2027an garatzeko ekintza-plan bat du, lau ildo estrategikotan oinarritua: ekonomia zirkularreko tailerrak, dendetako konponketa-espazioak, II. fasea – CRM komertziala eta Fidelizazio Kluba eta marketina eta komunikazioa.
Merkataritza-ekintzailetzarako laguntzak
Azkenik, Gobernu Kontseiluak merkataritza-ekintzailetzarako laguntzen programa baimendu du (MerkaEkin 2026). Programaren helburua da ekintzailetza-proiektu bideragarri eta sendo berriak bultzatzea Euskadiko merkataritza-sektorean.
Alde batetik, negozio berri bat sortzerakoan merkataritza-ekintzailetzan espezializatutako aholkularitza emateko laguntza ekonomikoen programa bat jarri da abian (Merkataritza – Ekintzaile Aholkularitza). Eta, bestetik, merkataritza-ekintzailetzarako laguntza ekonomikoen programa bat, hau da, negozioa sortzeko laguntza-programa bat (Merkataritza-Ekintzaile Ekin+).
