- 2026-2030 aldirako Sasoikako Langileen Arretako VI. Plan Integralak kontratazio irregularraren aurkako neurri berriak jasotzen ditu, ostatu-sarea indartzen du eta kolektiboaren eskubideei, osasunari eta ongizateari eskaintzen zaien arreta zabaltzen du
- Amaia Barredo: “Euskadin sasoikako langile gisa lan egiteak eskubideekin, ostatu duinarekin eta berme guztiekin lan egitea izatea nahi dugu”
Gaur goizean 2026-2030 aldirako Sasoikako Langileen Arretarako VI. Plan Integrala aurkeztu da, azken urteotan egindako lanari jarraipena ematen dion eta neurri berriak jasotzen dituen tresna. Neurri horien bidez, kontratazio-baldintzak hobetu, ostatu egokiak bermatu eta Euskadiko nekazaritza-kanpainetan parte hartzen duten pertsonei eskaintzen zaien arreta indartu nahi da.
Jarduera-esparru horri eutsi eta eguneratu beharra nekazaritza-kanpaina jakin batzuetan sasoikako lanak duen izaera egiturazkoari lotuta dago, bereziki Arabako Errioxako mahats-bilketan, eta alor hauetan aurrera egiten jarraitzeko beharrari ere bai: kontratazio gardena, ostatua, laneko arriskuen prebentzioa eta gizarte-arreta.
“Plan hau ez da hutsetik abiatzen. Sasoikako lanaren antolaketan aurrera egitea ahalbidetu duen lanarekin jarraitzen dugu, baina orain beste urrats bat emango dugu, bermeak pertsona guztiengana eta kanpaina guztietara irits daitezen”, adierazi du Amaia Barredo sailburuak. “Kontrola, prebentzioa, ostatua eta gizarte-arreta uztartu nahi ditugu, Euskadin sasoikako lana berme guztiekin garatu dadin”.
2025eko balantzeak errealitate horren dimentsioa erakusten du. Euskadin 1.479 pertsonarentzako lekua duten 147 ostatu daude erregistratuta sasoikako langileentzat. Bestalde, 1.781 kontratu formalizatu ziren Nekazaritzako Sasoikako Lana Programaren barruan, guztira 833 langilerekin, eta egindako lan-jardunaldien kopurua 21.000 ingurukoa izan zen. Era berean, programaren barruan, 239 nekazaritza-ustiategiri eman zitzaien estaldura.
Kontratazioaren kontrol handiagoa eta irregulartasunaren aurkako borroka
Besteak beste, kanpainetan zehar ikuskapenak areagotzea aurreikusten du planak, bitartekaritza irregularreko sareei aurre egiteko erakundeen arteko koordinazioa indartzea eta arreta berezia eskaintzea ezkutuan zerbitzu-enpresa gisa jardun dezaketen egiturei, kontratazio irregularrak errazteko edo beste pertsona batzuen dokumentazioa erabiltzeko.
Plan berriak, halaber, “gizarte-arrastoa” sortzea proposatzen du: laneko eta gizarteko jardunbide egokien irizpide jakin batzuk betetzen dituzten ustiategiak eta enpresak aitortzeko ziurtagiria. Helburua kontratazio eta ostatu-baldintza duinak bermatzeko konpromisoa enpresentzako bereizketa positiboko elementu ere bihurtzea da.
Ostatu gehiago eta berme handiagoak
Ostatua plan berriaren lehentasunezko beste ardatzetako bat da. Eusko Jaurlaritzak udalerrien ostatu kolektiboen sarea indartzeko eta irtenbide pribatuen mendekotasuna murrizteko lan egingo du. Aldi berean, sasoikako langileentzako ostatuak sortu, egokitu eta ekipatzeko laguntzei eutsiko zaie.
Planak, gainera, sasoikako langileentzako ostatuen gutxieneko bizigarritasun-baldintzei buruzko araudia eguneratzeko prozesua abiatzea aurreikusten du, baita arau-hausteen eta zehapenen berariazko araubide bat ezartzea ere.
Beste berritasunetako bat izango da kanpaina batean zehar ustekabeko egoera baten ondorioz langile talde bat ostaturik gabe gera daitekeen kasuetarako kontingentzia-plan bat egitea, aldez aurretik identifikatutako ordezko plazen sare batekin.
Langileei arreta handiagoa
Planaren hirugarren ardatza Euskadin egiten duten egonaldian langileei eskaintzen zaien arreta hobetzea da. Aurreikusitako neurrien artean dago lan-eskubideei, osasunari eta prebentzioari buruzko informazioa indartzea, Harrera Liburua eguneratuz. Liburuak formatu digitalak ere izango ditu, eta kanal eta kolektibo bakoitzaren beharretara egokitutako banaketa izango du.
Planak, halaber, laneko arriskuen prebentziorako protokolo espezifikoak jasotzen ditu nekazaritza-kanpaina nagusietarako, arreta berezia eskainiz mahats-bilketari, espergurari, pipermin-bilketari, sagarrari eta patatari.
Planak, gainera, emakumeak sasoikako langileen lanera sartzea eta bertan jarraitzea berariaz zaintzen du, urtero jarraipena eginez eta 2026-2030 aldiaren amaieran kolektiboaren barruan duten pisua bikoizteko helburuarekin.
Halaber, Euskadirako jatorrian kontratatzeko berariazko programa abian jartzeko aukera aztertuko da, Espainiako Gobernuarekin koordinatuta. Era berean, Lanbiderekin eta gizarte-erakundeekin batera lan egingo da langabezian dauden eta Euskadin bizi diren pertsonak sasoikako langileen lanera sartzea errazteko.
Sasoikako Langileen Arreta VI. Plan Integralak 2030era arte izango du indarraldia, eta urtero egingo zaio jarraipena erakundeen arteko mahaiaren bidez. Mahai horrek aukera emango du neurrien betetze-maila ebaluatzeko eta jarduerak kanpaina eta lurralde bakoitzean sortzen diren behar berrietara egokitzeko.
