- Etxebizitza eta Hiri Agenda Sailak kanal anitzeko estrategia aurkeztu du, «Etxebizitza eskuratzeko arazoa konpontzeko, Euskadik plan bat du» lelopean. Estrategia horren helburua honako alderdi hauek azaltzea da: alokairu eskuragarriko 7.000 etxebizitzaren sustapenaren irismena 2028ra arte, eremu tentsionatuen hedapena, Bizigune eta Gaztelagun zabaltzea, babes ofizialeko etxebizitzen % 50 gazteentzat gordetzea, lokalak etxebizitza bihurtzea, belaunaldien arteko apartamentuak eta altxaerak.
- Denis Itxasok nabarmendu duenez, «Eusko Jaurlaritzak agintaldiaren erdia bete du, legegintzaldiko konpromiso politiko handiak abian dituela», eta berehalako erronka gisa aipatu ditu Etxebizitzaren aldeko Gizarte Funtsa, Benta Berriko babes ofizialeko 500 etxebizitzen arazoa konpontzea, babes ofizialeko etxebizitzen salerosketan iruzurraren aurkako borroka eta Alokaplus programa.
Eusko Jaurlaritzaren Etxebizitza eta Hiri Agenda Sailak «Euskadiko Etxebizitza Eskuratzeko Plan Integralaren» informazio-kanpaina aurkeztu du gaur. Estrategia hori kanal anitzekoa da, eta Eusko Jaurlaritzak bizitegi-larrialdiari aurre egiteko aktibatutako neurri nagusiak herritarrei azaltzera bideratuta dago. Aurkezpena bat dator gaur, maiatzak 11, astelehena, etxebizitzaren arloko Premiazko Neurriei buruzko Dekretua argitaratzearekin. Bihar, maiatzak 12, sartuko da indarrean dekretu hori, eta etxebizitzaren arloko euskal politikaren tresna nagusietako batzuk indartuko ditu: Bizigune, Gaztelagun, etxebizitzarako eskubide subjektiboa, gazteentzako etxebizitza babestuaren erreserba, lokalak etxebizitza bihurtzea edo belaunaldi arteko zuzkidura-apartamentuen eredua.
Etxebizitza eta Hiri Agendako sailburu Denis Itxasok nabarmendu duenez, Eusko Jaurlaritza legealdiaren erdialdera iritsi da “etxebizitzaren arloan gobernu-programaren konpromiso politiko handiak beteta edo martxan jarrita”. «Etxebizitza herrialdeko lehentasun gisa kokatzeko konpromisoa hartu genuen, eta, legegintzaldiaren erdian, ezarritako helburu asko bete ditugula esan dezakegu. Orain, ereindako guztia zabaltzen, sendotzen eta eskalatzen jarraitzea dagokigu, Euskadiren erronka sozial nagusietako bati erantzuteko «, adierazi du.
Eskubideak eta betebeharrak azaltzeko kanpaina
Kanpaina prentsan, irratian, ikus-entzunezko euskarrietan, kanal digitaletan, sare sozialetan eta kanpoko euskarrietan zabalduko da, “Etxebizitza eskuratzeko arazoa konpontzeko, Euskadik plan bat du” lelopean. Plan Integralaren neurri nagusiak modu argian azaltzea du helburu: alokairu eskuragarriko 7.000 etxebizitza sustatzea 2028ra arte, eremu tentsionatuak hedatzea, Bizigune eta Gaztelagun handitzea, BOEen % 50era arte gazteentzat erreserbatzea, lokalak etxebizitza bihurtzea, belaunaldien arteko zuzkidura-apartamentuak, jasotzeak eta lurzoruaren erreserba estrategikoa.
Itxasok azpimarratu du kanpainak garrantzi berezia izango duela eremu tentsionatuei dagokienez, eta araudi berri eta tekniko bat. Araudi horrek errentatzaileentzako zein maizterrentzako eskubideak eta betebeharrak jasotzen ditu. «Jabeek eta maizterrek eremu tentsionatuetan dituzten eskubideak eta betebeharrak ezagutzea nahi dugu. Lehen aldia da alokairuaren merkatua arautzen dela maila horretako tresnekin, eta horrek alde guztiei informazioa ematea, heztea, sentsibilizatzea eta segurtasun juridikoa ematea eskatzen du», adierazi du.
Premiazko Neurriei buruzko Dekretuak indarrean dauden hamabi xedapen aldatzen ditu eta etxebizitzaren euskal sistemaren programa nagusietako batzuk indartzen ditu. Beste neurri batzuen artean, Bizigune hobetzen du eta programa erdiko klaseko pertsonei irekitzen die, bertan sartzeko gehieneko errenta 46.463,29 eurora igoz. Gainera, handitu egiten du Eusko Jaurlaritzari beren etxebizitzak lagatzen dizkioten jabeek jaso dezaketen kanona, 700 euroraino edo udalerriko alokairuaren batez besteko errentaren % 95eraino, etxebizitza eremu tentsionatu batean dagoenean.
Dekretuak, halaber, Gaztelagunen errenta-mugak eta diruz lagun daitezkeen alokairu zenbatekoak eguneratzen ditu, logelen alokairua eta azpierrentamendua gehitzen ditu diruz lagundu daitezkeen modalitate gisa, etxebizitzarako eskubide subjektiboari lotutako estaldurak handitzen ditu eta egokitu gabeko etxebizitza babestuen % 50erainoko erreserba ezartzen du 36 urtetik beherakoentzat.
Era berean, Sailak belaunaldien arteko zuzkidura-apartamentuen figura berreskuratu eta indartu du. Apartamentu horiek gazteentzako eta adineko autonomoentzako bizitegi-soluzioak konbinatzeko pentsatuta daude, alokairu eskuragarriko parke publikora egokitutako apartamentu batean bizi nahi duten adinekoen etxebizitzak mobilizatzea ahalbidetuko duten formulekin.
Legegintzaldiaren bigarren erdia: Alokaplus, Gizarte Funtsa, Benta Berri eta iruzurraren aurkako borroka
Sailburuak lau erronka nagusi jarri ditu legegintzaldiaren bigarren erdialderako: Alokaplus, Etxebizitzaren aldeko Gizarte Funtsa, Benta Berriko babes ofizialeko 500 etxebizitzen arazoa konpontzea eta etxebizitza babestuaren salerosketako iruzurraren aurka borrokatzea.
Lehenengoa Alokaplus izango da, etxebizitza alokairuaren merkatu librean jarri nahi duten jabeei segurtasun, estaldura eta ziurtasun handiagoa emateko tresna gisa sortua. Programak pizgarri fiskalak konbinatuko ditu, hala nola Ogasunaren aurrean % 70era arteko kenkaria egiteko aukera, eta ez-ordainketei eta balizko kalteei aurre egiteko aseguru bat. «Helburua da etxebizitza alokatu nahi dutenei segurtasun handiagoa eskaintzea eta etxebizitza gehiago merkatura ateratzen laguntzea alde guztiei bermeak eskainiz», azaldu du Itxasok.
Bigarren erronka nagusia Etxebizitzaren Aldeko Gizarte Funtsa izango da. Funts horrekin, Eusko Jaurlaritzak 2.000 milioi euro arte atxiki nahi ditu inbertsioetan 10.000 etxebizitza eskuragarri gehiago sustatzeko, lankidetza publiko-pribatuaren eta erakundeen finantzaketaren bidez. “Eskala-jauzi bat eman behar dugu. Etxebizitzaren Aldeko Gizarte Funtsak aukera eman behar digu inbertsioa mobilizatzeko eta Euskal Autonomia Erkidegoak etxebizitza eskuragarria sustatzeko duen gaitasuna biderkatzeko”, adierazi du sailburuak.
Hirugarren erronka Benta Berriko babes ofizialeko 500 etxebizitzentzako soluzioa aurkitzea izango da. Etxebizitza horien kalifikazioa 2028ko azaroan amaituko da. Saila lanean ari da etxebizitza horietan bizi diren pertsonek alokairuan bizitzen jarrai dezaten, babes ofizialeko etxebizitzak izateari uzteko mehatxurik gabe. «Benta Berri lehen mailako erronka da. Gure helburua da etxebizitza horiek beren funtzio sozialari eustea eta bertan bizi diren familiek alokairuan egonkortasunez bizitzen jarraitu ahal izatea», adierazi du.
Laugarren erronka etxebizitza babestuen salerosketan iruzurraren aurkako borroka indartzea izango da. Sailaren ustez, etxebizitza babestuekin espekulatzeak parke honen funtzio nagusia indargabetzen du, funtzio nagusi hori prezioak arintzea, merkatuan esku hartzea eta dinamika espekulatiboak saihestea baitzen. «Etxebizitza babestuarekin espekulatzen denean, etxebizitza babestuak bere funtzio nagusia betetzeari uzten dio. Etxebizitza libreak espekulazio-inertziak sor ditzake eta merkatua berotu, baina etxebizitza babestua merkatu horretan esku hartzeko, prezioei eusteko eta funtzio soziala bermatzeko pentsatuta dago. Horregatik, babes ofizialeko etxebizitzen iruzurrezko salerosketaren aurkako borroka indartuko dugu «, adierazi du Itxasok.
Testuinguru horretan, Sailak hainbat bilera egin ditu hiru foru-aldundiekin eta haien ogasunekin, etxebizitza babestuaren esparruan ez-betetzeak hautemateko eta iruzurraren aurkako borroka indartzeko lankidetza-mekanismoak koordinatzeko.
Eremu tentsionatuak: informazioa, gardentasuna eta segurtasun juridikoa
Halaber, kanpaina Sailaren berezko kanalen eguneratzean oinarrituko da, batez ere eremu tentsionatuei buruzko webgunearen eguneratzean, zeina informazio, gardentasun eta zerbitzu publikoko gune gisa sortu baita.
Eremu tentsionatuen irismenari eta egoerari buruzko informazio eguneratua eremutentsionatua.euskadi.eus helbidean kontsulta daiteke. Bertan, herritarrek aitortutako udalerriei, ekintza-planei, errenta ertainen bilakaerari, indarrean dauden kontratuei, ohiko zalantzei, proiektu bereziei eta Etxebizitzaren Euskal Behatokiaren txostenei buruzko informazioa eskuratu ahal izango dute. Webguneak, gainera, salaketa-postontzi bat ere badu, eremu horiekin lotutako arau-hausteen berri emateko: alokairuaren prezio-mugak ez betetzea, lizentziarik gabeko etxebizitza turistikoen jarduera…
Bizkaiko eta Arabako erreferentzia-indizeak argitaratu ondoren, eremu tentsionatuen hedapena 17 euskal udalerritara iristen da jada, eta Euskal Autonomia Erkidegoko biztanleriaren % 54 bizi da udalerri horietan.
