- Mugikortasun Jasangarriaren Sailak hamaika trenbide terminal eraiki edo eraberritu ditu 2022tik genero ikuspegiko irizpideekin
Eusko Jaurlaritzako Mugikortasun Jasangarriaren Sailak, Euskal Trenbide Sarearen bitartez, hiru laguntza-puntu jarri berri ditu Amorebieta-Etxanoko geltokietako segurtasuna genero ikuspegitik hobetzeko. Horietako bi Bilbo-Donostia linearen terminalean daude, eta totem bat Bermeorako adarraren geralekuan.
2022an, ETSk euskal trenbide sareko geltokiak genero ikuspegiarekin diseinatzeko irizpideen liburu zuria argitaratu zuen. Irizpide horiek, obra berrietan eta eraberritze integraletan aplikatzeaz gain, edozein geltokitan detektatzen diren puntu kritikoak ezabatzeko eta ikusgaitasuna bezalako alderdietan hobekuntzak sartzeko, kristal opakuen ordez gardenak jartzea, adibidez, ari dira jarraitzen.
Nazio mailan sariak jaso dituen ekimen hori ikusarazteko, Loly de Juan Azpiegituren zuzendaria, Ainhoa Salterain Amorebieta-Etxanoko alkateak lagunduta joan da Amorebietako geralekura. Totemaren funtzionamendua in situ egiaztatu ondoren, Loly de Juanek balioa eman dio “emakumeen segurtasunaren aldeko sistema aitzindariari, izan ere, gainera, emakumeak dira Euskadiko trenbide-garraioaren erabiltzaile nagusiak”.
Jarduketen artean, euskal trenbide-sare osoko 38 geltokitan, segurtasun-gabeziako egoeretan aktibatu daitezkeen hogeita hamar segurtasun-kamera eta 76 larrialdi-totem jarri dira. Elementu horiek, aktibatu ondoren, erabiltzen dituztenen segurtasuna indartzera bideratutako hainbat ekintza eragiten dituzte, segurtasun-kamerak aktibatuz, ETSren aginte-postuarekin kontaktatuz –SOS Deiaki abisatzeaz arduratzen da– eta alarma-seinale argidunak piztuz.
Ekimen horren barruan sartzen da, hain zuzen ere, Amorebieta-Etxanoko hiru laguntza-totemen instalazioa. Puntu seguru horien helburua, disuasio-elementu gisa balio izateaz gain, ETSk kudeatzen dituen geltoki eta nasetan edozein motatako erasoak saihestea da, generokoak edo bestelakoak izan. Pixkanaka jarri dira trenbide-azpiegituretan liburu zuria onartu zenetik.
Testuinguru horretan, Mugikortasun Jasangarriaren Sailaren esku dagoen erakunde publikoak sareko hamaika geltoki eraiki edo eraberritu ditu azken lau urteetan genero ikuspegiko irizpideekin, eta beste 17 puntutan ari da lanean. Garai honetan, ikuspegi horrekin eraiki dira edo eraikitzen amaitzen ari dira Amara, Kontxa, Benta Berri eta Pasai Antxoko geltokiak –Sailak aurten bertan Gipuzkoan inauguratuko dituen zerbitzuen artean–; Atotxako geltokia eta Amarako igogailu berria; Bediako, Usurbilgo eta Gernikako geltokiak; Eibar-Azitaingo estalkia eta bertako igogailuak; edo Eubako goiko igarobidea.
Loly de Juan Azpiegituren zuzendariak, halaber, adierazi duenez, euren diseinu-prozesuaren hasieratik genero-ikuspegia txertatu duten beste 17 geltoki proiektu-fasean edo obrak duela gutxi hasita daude: Bilboko metroaren 5. lineako bostak eta 4. lineako seiak, edo Elgoibarko Urruzunoko pasabidea, Eibarko Unibertsitatea, Galtzaraborda eta Errenteria, Boluetako trukagunea edo Astigarragako geltokia.
