- Nerea Melgosa sailburuak eta Iván Larraza Ongizateko sailburuordeak lehenengo topaketa instituzionala izan dute Iparraldeko hauteskundeen ondoren, Euskadiren eta Iparraldearen arteko aldebiko harremanak sendotzeko.
- Hitzorduaren helburua Araba, Bizkaia eta Gipuzkoaren eta Lapurdi, Nafarroa Beherea eta Zuberoako lurraldeen arteko lankidetza estutzea da, eta proiektu komunak indartzea, hala nola TransisLab.
Eusko Jaurlaritzako Ongizate, Gazteria eta Erronka Demografikoaren Saileko ordezkaritza bat, Nerea Melgosa sailburua eta Iván Larraza Ongizateko sailburuordea buru direla, Baionan bildu da gaur Iparraldeko hainbat ordezkari instituzionalekin, Euskadiren eta Iparraldearen arteko aldebiko harremanak finkatzeko eta sustatzeko, ongizate komunitarioaren, gizarte-politiken, inklusioaren eta belaunaldien arteko elkartasunaren eremuan.
Jardunaldiak garrantzi berezia hartzen du Iparraldeko udal- eta komunitate-hauteskundeen ondoren egiten denean, eta Eusko Jaurlaritzaren eta Iparraldeko ordezkarien arteko lehen lan-topaketa da, erakundeen arteko lankidetza-etapa berri bati hasiera emateko. Helburu partekatua izan da Euskal Autonomia Erkidegoaren — Araba, Bizkaia eta Gipuzkoa — eta Iparraldeko lurraldeen — Lapurdi, Nafarroa Beherea eta Zuberoa — arteko loturak estutzea, pertsonen bizi-kalitateari eta komunitateen kohesioari zuzenean eragiten dieten gaietan.
Jardunaldian, Melgosa eta Larraza Euskal Hirigune Elkargoko eta Pirinio Atlantikoetako Departamentuko ordezkariekin bildu dira. Zitan honako hauekin egin dira bilerak: Mathieu Horn, Euskal Hirigune Elkargoko kontseilari delegatua, solidaritateen eta prekarietatearen, ekonomia sozialaren eta solidarioaren arduraduna; Peio Etxeleku, Kanboko alkate eta Euskal Hirigune Elkargoko presidenteordea; eta Pirinio Atlantikoko Departamentuko arduradunak, etxebizitzarekin, gazteriarekin, giza elkartasunarekin, autonomiarekin, mendekotasunarekin, haurrekin, familiarekin, osasun publikoarekin, enpleguarekin eta gizarteratzearekin lotutakoak.
Nerea Melgosa sailburuak azpimarratu duenez, «ongizatea ez da muga administratiboez ulertzen adineko pertsonez, gazteriaz, familiez, zaintzez, inklusioaz edo komunitateaz ari garenean». Ildo honetan, «Iparralderantz gehiago eta hobeto begiratzeko, esperientziak partekatzeko eta Bidasoaren bi aldeetan komunak diren erronkei erantzungo dieten politika publikoak eraikitzeko» beharra defendatu du.
Melgosak nabarmendu duenez, Euskadik eta Iparraldeak «gizarte-errealitate bera partekatzen dute, bizi-luzetasunak, zaintzak indartzeko beharrak, landa-inguruneak bizirik mantentzearen garrantziak, trantsizio demografikoak, inklusioak eta belaunaldien arteko elkartasunak zeharkatzen dutena». Horregatik, adierazi du topaketa hau «ez dela bisita isolatu bat, baizik eta jarraipen, ikusgarritasun eta eduki politiko handiagoa emateko urrats bat, egonkorra, erabilgarria eta emaitza zehatzetara bideratua izan behar duen harreman bati».
Jardunaldiaren ardatzetako bat partekatutako proiektuen inguruko lankidetza izango da, hala nola TransisLab eta landa-eremuetako bizitza luzeko gizarte-berrikuntzako mugaz gaindiko Living Lab. Proiektu hori POCTEFAren barruan dago, eta baliabide soziosanitarioen, komunitarioen eta lurraldekoen arteko konexioan lan egiten du, adinekoen bizi-kalitatea hobetzeko, batez ere landa-inguruneetan edo hauskortasun-egoeran bizi direnena.
Gainera, TransisLabek bigarren fase bat ireki du, TransisLab 2, belaunaldien arteko elkartasuneko mugaz gaindiko lankidetzara bideratua 2026tik 2028ra. Eusko Jaurlaritzarentzat, ekimen honek funtsezko ildo estrategiko bat islatzen du: proiektu puntualetatik benetako agenda partekatu batera igarotzea, gizarte-berrikuntzari, zaintzei, bizitza-luzerari, hauskortasunaren prebentzioari eta belaunaldien arteko bizikidetzari dagokienez.
Ongizate sailburuorde Iván Larrazak azpimarratu duenez, «gizarte-politikek indarra hartzen dute sarean eraikitzen direnean, ikaskuntzak partekatzen direnean eta erakundeak, profesionalak, erakundeak eta herritarrak konektatzen direnean». Haren iritziz, «Iparraldearekiko lankidetzak aukera ematen du jardunbide egokiak identifikatzeko, beste esperientzia batzuetatik ikasteko eta ongizate komunitarioaren ikuspegi komuna proiektatzeko».
EAEko ordezkariek adierazi dute, halaber, Eusko Jaurlaritzak interesa duela Iparraldearekin lan-kanal egonkorrak indartzeko zenbait arlotan, hala nola adinekoentzako arretan, autonomia pertsonalean, mendekotasunean, gizarteratzean, haurtzaroan, familietan, gazterian, gizarte-ekonomian eta berrikuntza komunitarioan.
Baionako topaketa, beraz, aldebiko harreman-fase berri baten hasiera izan da. Lurralde-hurbiltasunean, konfiantza instituzionalean eta herrialde osoari eragiten dioten erronken aurrean erantzun partekatuak eraikitzeko borondatean oinarritutako harremana: urte gehiago bizitzea eta hobeto bizitzea, hobeto zaintzea, komunitatea indartzea, bakardadea prebenitzea, landa-inguruneei eustea eta belaunaldi guztiak gizarte kohesionatu baten parte aktibo direla bermatzea.
Eusko Jaurlaritzarentzat, Iparraldearekiko lankidetza herrialdearen eta komunitatearen ikuspegi zabal baten parte da. Begirada honek EAEko lurraldeen erakunde-aniztasuna aitortzen du, baina loturak indartzearen, ezagutza partekatzearen eta proiektu komunak ikusaraztearen aldeko apustua egiten du; izan ere, proiektu horiek erakusten ari dira mugaz gaindiko lankidetzak pertsonen eguneroko bizitza hobetu dezakeela.
