- Elikadura, Landa Garapena, Nekazaritza eta Arrantza sailak kudeatuko ditu lehen sektoreko polizetarako dirulaguntzak eta Segurtasun sailak, besteak beste, gidabaimenerako psikoteknikoak egiten dituzten zentroak ikuskatuko ditu.
- Eusko Jaurlaritzak zabalik du Gizarte Segurantzaren, FOGASAren eta Bilboko eta Pasaiako portuen eskumenen eskualdaketarako negozioa
Euskadik bi eskumen berri bereganatu ditu gaur Madrilen egindako Transferentzien Batzorde Mistoan, nekazaritzako aseguru-polizetarako dirulaguntzen kudeaketa batetik, eta trafikoaren eta ibilgailuen zirkulazioaren arloko eginkizunen zabaltzea, bestetik. Akordioak Imanol Pradales lehendakariaren eta Pedro Sánchez Espainiako Gobernuko presidentearen artean hitzartutako ibilbide-orriaren baitan kokatzen dira, Gernikako Estatutua osorik betetzeko helburuarekin.
Maria Ubarretxena Gobernantza, Administrazio Digital eta Autogobernuko sailburua eta Miryam Álvarez Páez Lurralde Politikako estatu-idazkaria izan dira bileraren buru. EAEko ordezkaritza osatu dute Noël d ‘Anjou Ogasun eta Finantzetako sailburuak, Amaia Barredo Elikadura, Landa Garapena, Nekazaritza eta Arrantzako sailburuak eta Bingen Zupiria Segurtasuneko sailburuak.
Izan ere, Barredo eta Zupiria sailburuak bileran izan dira, beren sailek bereganatuko dituztelako eskumen berrien ondoriozko eginkizunak. Elikadura, Landa Garapena, Nekazaritza eta Arrantza sailak kudeatuko ditu nekazaritza- eta abeltzaintza-sektorerako aseguru-polizak kontratatzeko laguntzak eta bestalde, Segurtasun sailak baimendu, ikuskatu eta kontrolatuko ditu gidarien gaitasun psikofisikoak aztertzeko zentroak eta puntuak berreskuratzeko ikastaroak; horiek euskal administrazioaren eskumenekoak izango baitira aurrerantzean.
Lehen sektoreko polizen kudeaketa
Nekazaritzako aseguruen kasuan, Euskadik Euskadin erregistratutako nekazaritza-, abeltzaintza-, basogintza- eta akuikultura-ustiategietarako aseguru-polizak kontratatzeko dirulaguntzak kudeatuko ditu. Nekazaritza-aseguruak arriskuen aurkako babes-sare gisa jarduten dute, hala nola lehorteen, izozteen, kazkabarren edo abereen gaixotasunen aurrean. Euskadin 2.535 poliza inguru erregistratzen dira urtean. Estalitako azalera 60.500 hektareakoa da, eta aseguratutako kapitala 175 milioi eurokoa da, 7,5 milioi euro inguruko primekin. 2028ko urtarrilaren 1etik aurrera, Eusko Jaurlaritzak laguntza horiek izapidetu, eman, ordaindu eta kontrolatuko ditu. Laguntza horiek, gaur egun, 2,8 milioi euro inguruko estatu-finantzaketa dute urtean.
Eskumen horri esker, harreman zuzenagoa eduki ahal izango da nekazari eta abeltzainekin, eta babesa, haien behar espezifikoetara egokitu ahal izango da. Eginkizun horiek bere gain hartzeagatik kupoan aurreikusitako doikuntza 17,3 milioi eurokoa da.
Bide-segurtasuneko eginkizunen zabaltzea
Trafikoaren eta ibilgailuen zirkulazioaren arloko eskumen berria 2027ko urtarrilaren 1ean sartuko da indarrean. Egun horretatik aurrera, Segurtasun sailak baimendu, ikuskatu eta zehatuko ditu gidabaimena lortzeko edo berritzeko gaitasun psikofisikoak aztertzeko zentroak.
Halaber, puntuak berreskuratzeko ikastaroak ematen dituzten bide-sentsibilizazioko eta -berreziketako zentroez ere arduratuko da Segurtasun saila. Gainera, Eusko Jaurlaritzak bi jarduera horiekin lotutako administrazio-prozedurak izapidetuko ditu, eta eginkizun horietatik eratorritako tasak jasoko ditu.
Gaur egun, bide- sentsibilizazioko eta -berreziketako 25 zentro baimendu daude Euskadin, eta gaitasun psikofisikoak aitortzeko 78 zentro baimendu.
Aurrerapauso garrantzitsua Gernikako Estatutua osatzeko bidean
Gaur formalizatu diren bi eskualdaketak aurrerapen erabakigarria dira Gernikako Estatutua bere osotasunean betetzeko.
Euskadik elkarrizketa eta negoziazio bideak zabalik ditu Estatuarekin, eskualdatzeke dauden eskumenak gauzatzeko arlo garrantzitsuei dagokienean; hala nola, Soldatak Bermatzeko Funtsa (FOGASA) bere gain hartzeari, Bilboko eta Pasaiako portuak kudeatzeko gaitasun handiagoari eta Gizarte Segurantzaren kudeaketa ekonomikoari lotuta; azken esparru honen konplexutasuna dela eta gai ezberdinak negoziatzen ari dira une honetan, besteak beste, Gizarte Segurantzarekin lankidetzan aritzen diren mutuak, aldi baterako ezintasunagatiko prestazioak edota kotizaziopeko familia prestazioak jaiotzari, lotutako arriskuei eta familia zaintzei dagozkienak.
